Machtsovername leger Zimbabwe, 'Mugabe zit vast'

Aangepast op
'Tegen iedereen willen we duidelijk zijn: dit is geen staatsgreep'

In Harare, de hoofdstad van Zimbabwe, heeft het leger vanochtend de macht gegrepen. Legervoertuigen reden de stad binnen, waarna zeker drie explosies werden gehoord. De 93-jarige president Robert Mugabe en zijn gezin zijn vastgezet.

Militairen lazen op de staatstelevisie een verklaring voor, waarin ze zeggen dat het niet om een staatsgreep gaat en dat ze alleen "criminelen" in regeringskringen willen aanpakken. "Maar als je de staatsomroep overneemt en regeringsgebouwen omsingelt, dan heeft het wel heel veel weg van een staatsgreep", zegt correspondent Bram Vermeulen.

"Bronnen zeggen dat Mugabe bereid is om af te treden", vertelt Vermeulen. "Maar dat heeft het Zimbabwaanse leger nog niet bevestigd."

Zuiveringsacties

Deze week waarschuwde het hoofd van de strijdkrachten al dat hij zou ingrijpen als president Mugabe niet stopt met de zuiveringsacties in zijn partij ZANU-PF. Mugabe heeft in de partij diverse aanhangers van vicepresident Mnangagwa ontslagen.

"Mnangagwa was het hoofd van de inlichtingendiensten en hij knapte ook alle vuile klusjes van de president op", vertelt Vermeulen. "Zo was hij in de jaren 80 verantwoordelijk voor een massaslachting in het zuiden van het land." Eerder was Mnangagwa minister van Defensie. "Als je zo'n man aan de kant schuift heb je een probleem met de militairen."

Grace Mugabe

Verschillende hooggeplaatste politici zijn opgepakt, onder wie de minister van Financiën Chombo. Binnen de regeringspartij ZANU-PF is hij een belangrijke steunpilaar van Mugabes vrouw Grace (52), die zelf graag president wil worden.

"Het gaat niet goed met de gezondheid van Mugabe en daarom zag je de laatste tijd dat Grace steeds meer macht naar zich toetrok". Zo ligt de vrouw van Mugabe goed bij de jeugdbeweging van ZANU-PF, die veel invloed heeft. "Ze noemen zichzelf de nieuwe generatie en hopen na de dood van Mugabe de macht over te kunnen nemen." De jeugdbeweging schrijft op Twitter dat hun leider Kudzai Chipanga ook is vastgezet door de militairen.

De 93-jarige president Robert Mugabe is al sinds 1980 aan de macht in Zimbabwe. In het begin werd hij gezien als een held, omdat hij in de jaren voor de onafhankelijkheid van Zimbabwe vocht tegen de blanke, racistische regering van het toenmalige Rhodesië.

Niet lang na zijn aanstelling ontpopte hij zich tot een dictator. Begin jaren 80 richtte hij in het zuiden van het land een massaslachting aan onder de Ndebele.

In de jaren 90 kreeg Mugabe te maken met een serieuze oppositie, die hij marionetten van de Britten noemde. De president nam daarop blanke boeren hun land af. De economie stortte daarna volledig in en de Zimbabwaanse dollar is niets meer waard.

De officier die op de televisie verscheen zei te verwachten dat de situatie weer normaal wordt "zodra we onze missie hebben volbracht". Verder waarschuwde hij andere veiligheidsdiensten dat iedere provocatie gevolgd zal worden door "gepaste maatregelen".

President Jacob Zuma van buurland Zuid-Afrika zegt bezorgd te zijn over de situatie in Zimbabwe. In een verklaring namens de organisatie voor de ontwikkeling van Zuidelijk Afrika roept hij op tot kalmte. Zuma vraagt het Zimbabwaanse leger en de regering het conflict vreedzaam op te lossen.

De Nederlandse ambassade in Zimbabwe schrijft op Twitter dat er vandaag met een minimale bezetting wordt gewerkt en dat de deuren verder dichtblijven. Amerikaanse burgers in Harare krijgen van hun ambassade het advies binnen te blijven. Ook Groot-Brittannië roept landgenoten op niet de straat op te gaan.