Bijna 1500 migranten op de Prudence komen aan in de haven van Napels EPA

Verschillende hulporganisaties besloten afgelopen week te stoppen met hulpacties op de Middellandse Zee. Het is door nieuwe maatregelen van Italië en Libië te gevaarlijk geworden om hun werk goed te doen, zeggen ze.

Italië wil graag dat de Libische kustwacht de migranten zoveel mogelijk tegenhoudt en heeft schepen geleverd en trainingen verzorgd. Als de Libische kustwacht de migrantenboten onderschept, worden ze mee naar land gesleept. Daar wacht de opvarenden opsluiting in detentiekampen, lijfelijk geweld en dwangarbeid.

Ook Artsen zonder Grenzen (AzG) gaf er de brui aan. Een van hun twee schepen, de Prudence, ligt al twee weken voor anker in de haven van Catania. Een ander schip, de Aquarius, vaart voorlopig nog wel uit. Maar ook daar zijn maatregelen genomen. Eerst een risicoanalyse, daarna pas weer het water op.

De AzG-coördinator op Sicilië is de Nederlandse Marcella Kraay. Zij maakt zich zorgen over wat er nu met de migranten gebeurt. "We weten dat Libië een plek is waar het niet veilig is. De centrale overheid is heel zwak. Er zijn veel milities, veel geweld. Mensen worden zomaar gevangengezet, afgeperst. Dat mensen worden teruggestuurd, baart ons echt veel zorgen."

Steeds moeilijker om vluchtelingen op zee te redden

De hulporganisaties willen niet voldoen aan de eisen die Italië en Libië aan hen stellen. Zo willen ze niet toestaan dat er gewapende agenten met hen meevaren, zoals Italië eist. Agenten zijn welkom, zeggen ze, maar we willen geen wapens aan boord.

De Libische kustwacht pikt momenteel tot ver in de internationale wateren migrantenboten op en neemt ze mee naar de Libische kust. Daarbij dreigen de Libiërs met geweld als schepen van een reddingsorganisatie te dichtbij komen.

De Italianen zijn blij met de maatregelen. De minister van Binnenlandse Zaken zegt dat er eindelijk wat licht aan het eind van de tunnel is, omdat de afgelopen weken de instroom met meer dan de helft is afgenomen. "Ze zijn hier blij dat de kraan dicht lijkt en ze hopen dat die dicht blijft", zegt correspondent Mustafa Marghadi.

Een schip van de Libische kustwacht jaagt een reddingsschip weg Reuters

Soms worden de reddingacties aangemerkt als "een veerpont voor migranten", die zo gratis van Libië naar Italië worden overgezet. Kraay is zich zeer bewust van die kritiek. "De perceptie van het werk dat wij doen, is heel negatief op het moment. De discussie eromheen is heel negatief, evenals de manier waarop gesproken wordt over reddingswerk op zee. Maar het werk gaat nog steeds door."

"Ik ga er nog steeds van uit dat we ons werk normaal kunnen doen", zegt Kraay. "Ik weet dat het nog steeds nodig is. Ieder mens dat we uit een bootje halen, is weer een leven gered. Wij blijven dit doen zolang het nodig is."

STER reclame