NZa slaat alarm: wachttijden in de zorg blijven oplopen

Hollandse Hoogte
Geschreven door
Ardi Vleugels
Research-redacteur zorg
Roselien Herderschee
Redacteur

Het is alle hens aan dek in de strijd tegen wachttijden in de zorg, zegt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Patiënten moeten steeds langer wachten voor specialistische zorg in het ziekenhuis, staat in een rapport van de NZa. Die wachttijd kan inmiddels oplopen tot wel 48 weken.

Het gaat hierbij om de wachttijd tussen het bellen van de patiënt voor een eerste afspraak tot terechtkunnen voor de afspraak. Pas daarna wordt een behandeling gepland.

In alle regio's komt voor veel specialismen overschrijding van de afgesproken norm voor, maar in Groningen, Friesland en Drenthe zijn de meeste problemen. Daar is een oplopend tekort aan medisch personeel, terwijl er juist steeds meer ouderen wonen die zorg nodig hebben.

'Ik moest negen weken wachten op mijn dotterbehandeling'

Te lange wachttijden zijn onwenselijk voor de patiënten, zegt de NZa. Zij hebben het recht om tijdig passende zorg te krijgen. Dat is ook in akkoorden vastgelegd.

Eerder dit jaren waren er al signalen dat er landelijk acht specialismen zijn waarvoor mensen met een doorverwijzing langer moeten wachten dan eigenlijk mag. Voor de NZa was dat reden voor "verdiepend onderzoek".

Cardiologie en kaakchirurgie

Uit het rapport blijkt dat in een aantal regio's nog extra 'probleem-specialismen' zijn. Zo lopen bijvoorbeeld in Rotterdam en Noord-Friesland ook de wachttijden voor cardiologie op. Andere regio's verspreid over het land kampen met hoge wachttijden voor kaakchirurgie.

In 2013 signaleerde de NOS op basis van eigen onderzoek al dat wachttijden in het ziekenhuis oplopen, met name voor aandoeningen die te maken hebben met ouderdom. Volgens de NZa is de situatie sindsdien niet verbeterd, maar stijgen de wachttijden de afgelopen jaren juist.

Landelijk gezien wachten mensen te lang voor allergologie, oogheelkunde, maag-, darm- en leverziekten, reumatologie, revalidatiegeneeskunde, pijnbestrijding-anesthesiologie, neurochirurgie, neurologie. In delen van het land zijn ook problemen met de wachttijden voor kaakchirurgie, geriatrie, dermatologie en cardiologie.

Bij de problemen speelt ook de toestroom van ouderen op de eerste-hulpafdelingen een rol. Doordat meer personeel nodig is voor de SEH, kunnen minder mensen voor de 'planbare' zorg worden ingeroosterd. Bovendien liggen ouderen soms onnodig lang in het ziekenhuis, omdat er nog geen goede zorg thuis is.

De zorgautoriteit roept aanbieders en verzekeraars op snel iets aan de situatie te doen. Zij moeten stoppen met naar elkaar wijzen, en in het belang van de patiënt oplossingen zoeken, vindt de NZa. Ook moeten patiënten beter worden geïnformeerd over zorgbemiddeling als ze op een wachtlijst komen.

Strenger toezicht

De NZa zegt daarnaast dat voor ziekenhuizen meer winst te behalen valt uit het doorverwijzen van patiënten naar zelfstandige behandelcentra of de huisarts en andere eerstelijnszorg. Bovendien wil de zorgautoriteit betere registratie van wachttijden. De NZa zal daar ook strenger op gaan toezien.

Ook de zorgverzekeraar moet wat de NZa betreft in actie komen en pro-actiever zijn om bijvoorbeeld een andere plek in de buurt te zoeken waar de patiënt terechtkan. Patiënten krijgen het advies aan de bel te trekken bij hun verzekeraar als ze te lang moeten wachten.