Stierenvechten, omstreden cultureel erfgoed

Aangepast
AFP

Een zwart brok gehoornde woede versus een man, enkel gewapend met een rode lap. Iedereen kent het cliché van het stierenvechten, maar lang niet iedereen kan het waarderen. Het stierenvechten is een belangrijk doelwit van dierenrechtenactivisten en verdeelt zelfs het Spaanse koningshuis.

Hoewel de Spaanse variant wereldwijd het bekendste is, komt stierenvechten voor van Frankrijk tot India en van Tanzania tot Japan. Gisteren werd een Spaanse stierenvechter dodelijk verwond door een stier in een Franse arena, waar ook jaarlijks gevechten in Spaanse stijl worden gehouden.

Een typisch Spaans stierengevecht begint met de entree van de matador (de doder) en zijn assistenten, sommigen te paard. De matador daagt de stier uit met het overbekende 'olé!' en het wapperen van zijn gekleurde doek.

Daarna komen de picadors, zijn assistenten te paard de arena binnen. Ze steken het dier met een lans om de stier te verwonden en uit te putten. De paarden dragen speciale rieten matten om ze te beschermen tegen de hoorns. Voordat de matten werden ingevoerd in 1928, waren de gevechten vaak even dodelijk voor de paarden als voor de stieren.

Hoofdstuk van de dood

Na de picadors is het de beurt aan de banderillero's, die een soort gekleurde harpoenen in de schouders van de stier steken. Die vermoeien de stier nog verder, waardoor de matador het werk kan afmaken in het derde deel: het tercio de muerte, het hoofdstuk van de dood.

De matador gebruikt opnieuw zijn doek om de stier uit te dagen. Hoe dichter het beest langs hem raast hoe beter. Uiteindelijk steekt de matador met een zwaard in de aorta van de stier, waarna het dier dood bloedt.

De gevechten hebben bijna altijd een dodelijke afloop voor de stier. Slechts een enkele keer krijgt het dier gratie van het publiek. Voor de stierenvechters is het gevecht gevaarlijk, maar zelden dodelijk. Vorig jaar overleed ook een matador. Dat was de eerste dode in dertig jaar.

Het stierenvechten komt ook voor in voormalige Spaanse koloniën zoals Peru, Ecuador en Mexico. In andere landen worden minder bloedige gevechten gehouden, bijvoorbeeld op het Tanzaniaanse eiland Pemba of in de Franse Provence. Daar proberen de deelnemers rozetten van de hoorns van de stier te pakken.

Stierenvechten in Franse stijl Flickr / Phil Chambers / CC By Nc Sa 2.0

Het stierenvechten is steeds vaker een politieke speelbal. Linkse partijen vinden het dierenmishandeling. Conservatieve partijen noemen het een typisch Spaanse traditie. Catalonië, dat zich afzet tegen alles dat Spaans oogt of ruikt, heeft het stierenvechten verboden in 2010.

Dat werkte als een rode lap op een stier in het Spaanse parlement, dat een wet aannam om het stierengevechten te bestempelen als cultureel erfgoed. Vanwege die wet draaide het Spaanse hof het verbod vorig jaar terug.

Koning

Koningin Sofía steekt haar hekel aan het stierenvechten niet onder stoelen of banken, terwijl haar man koning Juan Carlos nog regelmatig toekijkt vanuit de koninklijke loge. Hun dochter Elena is ook vaak te vinden op de tribunes.

Erfgoed of niet, de tribunes zitten lang niet zo vol als vroeger. Volgens een recent onderzoek komt maar 1 op de 10 Spanjaarden wel eens bij een stierengevecht.

STER Reclame