De onderzeese meesterspionnen die de Russen op 1,5 meter naderden

Aangepast
NOS
Geschreven door
Lex Runderkamp
Verslaggever

Nederlandse onderzeeboten waren tijdens de Koude Oorlog de meesterspionnen van de Middellandse Zee. Dat blijkt uit het boek In het diepste geheim van de hoofdredacteur van Marineschepen.nl Jaime Karremann.

Het boek is gebaseerd op 50.000 pagina's uit de scheepsjournalen van onderzeebootmissies tussen 1968 en 1991. Uit gesprekken met oud-bemanningsleden blijkt dat Nederland schepen van de omvangrijke Russische vloot in de Middellandse Zee soms ongezien tot op anderhalve meter wist te naderen.

"We wisten alles over die toen nog onbekende Russische schepen en onderzeeërs", zegt oud-bemanningslid Johan Kragten. "Ik heb toch altijd het gevoel gehad dat wij Nederlanders op alle andere marines een beetje voorlagen."

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

'Een Nederlander draait zijn hand er niet voor om'

Schrijver Karreman stelt dat Nederland dankzij de onderzeeboten een plaats kreeg aan de onderhandelingstafel in die tijd. De inlichtingenmarkt vergelijkt hij gemakshalve met de ruilhandel in postzegels. "Je kan zeggen: deze geheime informatie wil ik aanbieden en daar wil ik andere info voor terug."

De Amerikanen en de Britten hadden te grote nucleaire onderzeeboten om in ondiepe wateren van de Middellandse Zee dicht bij de Russen te komen. Die vloot lag vaak op ondiepe ankerplaatsen voor de kust van Tunesië en Egypte.

Andere landen, zoals Duitsland, Zweden en Noorwegen, hebben te kleine onderzeeboten om naar de Middellandse Zee te gaan. "En NAVO-landen in de regio, zoals Griekenland, Italië en Turkije missen de deskundigheid om een vijandelijke vloot zo dicht te naderen", zegt Karremann.

Beeld gemaakt door Nederlandse onderzeeboot NOS

Verjaagd

Behalve het naderen van 'vijandelijke' vaartuigen hebben Nederlandse onderzeeboten nog meer specialisaties, zoals het afluisteren van communicatie in kustgebieden. Dat deed de marine in toenmalig Joegoslavië, Libië en Syrië. Daarnaast gebruikt Defensie onderzeeboten om speciale eenheden aan land te zetten.

In november vorig jaar meldden de Russen dat ze een Nederlandse onderzeeboot hadden verjaagd in de Middellandse Zee. Dat was de eerste keer in de geschiedenis, zoals blijkt uit de beschrijving van zestig onderzeebootmissies die in het boek worden vermeld. In het diepste geheim komt dinsdag uit.

En nu?

Nederland heeft nog vier onderzeeboten van de Walrusklasse. Die varen al sinds 1989. De boten worden op dit moment gemoderniseerd zodat ze tot 2025 meekunnen. Daarna moeten er dus nieuwe komen.

Minister Hennis van Defensie heeft nog niet precies aangegeven hoeveel nieuwe onderzeeboten aangeschaft moeten worden. Wel staan er kosten van 2,5 miljard euro of meer vermeld in een brief aan de Tweede Kamer. Deskundigen verwachten dat de marine ongeveer vier nieuwe onderzeeboten wil.

STER Reclame