EPA

De orka's van SeaWorld zijn dé publiekstrekker van de Amerikaanse attractieparken. Dankzij de shows met de dieren groeide SeaWorld uit tot een miljardenbedrijf.

Maar de tijden van de spectaculaire orka-optredens zijn binnenkort voorbij. De shows krijgen een ander karakter en op termijn verdwijnen orka's helemaal uit SeaWorld. Het fokprogramma is afgeschaft en gisteren werd het laatste kalf geboren.

Blackfish

Het bedrijf werd tot verandering gedwongen door teruglopende bezoekersaantallen en een gekelderde beurskoers. De oorzaak van die financiële malaise was de documentaire Blackfish, die vier jaar geleden uitkwam. De hoofdfiguur van de film is de orka Tilikum, die werd gehouden in de SeaWorld-vestiging in Orlando.

Het dier, begin jaren 80 gevangen voor de kust van IJsland toen hij een jaar of twee was, werd berucht nadat hij drie mensen had gedood. De boodschap van de documentaire was dat Tilikums agressieve gedrag kwam doordat hij in gevangenschap werd gehouden.

Blackfish deed SeaWorld pijn in de portemonnee. Een aandeel kostte in de zomer van 2013 nog zo'n 38 dollar, nu koop je er al een voor 16,60 dollar.

SeaWorld moest dus wel wat doen. In eerste instantie noemde het bedrijf de documentaire propaganda en kwam het met een lijst met 6 redenen waarom de film niet klopte.

Maar het was niet genoeg.

'Orka-ontmoetingen'

Eind 2015 kondigde SeaWorld daarom aan te stoppen met de orkashows. Tenminste, met het spektakel. De orka's zullen wel gewoon blijven optreden. "We noemen het geen orkashows meer, maar orka-ontmoetingen. We hebben de meer theatrale onderdelen namelijk geschrapt", zei SeaWorld-baas Joel Manby destijds.

Het orka-stadion in San Diego wordt op dit moment verbouwd om de natuurlijke leefomgeving van de dieren na te bootsen. Later volgen ook de parken in Orlando en San Antonio.

Volgens het park krijgt het publiek vanaf de zomer te zien hoe de orka's leven in het wild en zullen de bezoekers meer respect krijgen voor de dieren en eerder geneigd zijn om zich in te zetten voor hun voortbestaan.

In de nieuwe show zullen de orka's overigens gewoon uit het water springen en zichzelf op de kant werpen. Maar dat doen ze in het wild ook, zegt een trainster van SeaWorld in een promo-video.

De regisseur van Blackfish vindt dat deze nieuwe presentatie vooral bedoeld is om het publiek tevreden te stellen, niet om de orka's zelf gelukkig te maken. "Het is onveilig voor de trainers en de orka's zijn niet blij", zei Gabriela Cowperthwaite tegen CBS News. "Ze zwemmen nog steeds voortdurend in rondjes door hun betonnen bassins."

Een paar maanden na de aankondiging dat de shows van karakter veranderen, schrapte SeaWorld ook het orka-fokprogramma. Met pijn in het hart, want volgens het bedrijf gaf het onderzoekers een unieke kans om de ontwikkeling van orka's te volgen op een manier die in de vrije natuur heel lastig is. Dat onderzoek heeft rechtstreeks geholpen bij het behoud van de orka in het wild, beweren de Amerikanen.

Terug naar de natuur

Dierenactivisten pleiten voor vrijlating van de orka's in speciale zeereservaten, waar ze goed beschermd kunnen worden. Maar dat ziet Manby niet zitten. "We hebben hier uitgebreid studie naar gedaan en wij vinden het veel te risicovol om ze vrij te laten."

Volgens SeaWorld hebben de in gevangenschap geboren dieren niet de vaardigheden om te overleven in de natuur. Het bedrijf verwijst in een video naar orka Keiko, die begin jaren 90 wereldberoemd werd door de film Free Willy.

Het dier werd na een grote inzamelingscampagne vrijgekocht uit een Mexicaans dolfinarium en uiteindelijk naar Noorwegen gebracht. Daar stierf hij, afhankelijk van menselijke zorg, in 2003 aan een longontsteking. Het mislukte project had dierenrechtenorganisaties en donateurs meer dan 20 miljoen dollar gekost.

Het gaat dus nog wel even duren voordat de orka's uit het attractiepark zijn verdwenen, gaf ook baas Joel Manby toe. "Het hangt ervan af hoelang de huidige generatie leeft."

Het park kan nog tientallen jaren vooruit. De oudste orka die nu rondzwemt in SeaWorld is het vrouwtje Corky. Naar schatting is zij 52 jaar oud.

STER reclame