Joris van de Kerkhof / NOS

Turkse Nederlanders kunnen vanaf vandaag hun stem uitbrengen voor het referendum over een nieuwe grondwet. Ze kunnen terecht op drie stemlocaties: de RAI in Amsterdam, het GIA Trade & Exhibition Centre in Den Haag en sportcentrum De Scheg in Deventer.

De stemlocaties zijn vanochtend om 09.00 uur opengegaan. De kwart miljoen Turkse stemgerechtigden in Nederland hebben tot en met zondagavond 21.00 uur de tijd om te stemmen. In Turkije zelf is het referendum op 16 april.

Meer macht

Het referendum gaat over de vraag of president Erdogan meer macht moet krijgen. Concreet worden achttien wijzigingen in artikelen van de grondwet voorgesteld. Als de Turkse kiezers daarmee instemmen, verdwijnt de functie van premier en kan Erdogan tegelijkertijd staatshoofd, regeringsleider en partijleider zijn. Ook zou de president meer invloed krijgen op rechterlijke benoemingen en wordt de macht van het parlement ingeperkt.

Voorstanders van de grondwetswijzigingen zeggen dat het in de nieuwe situatie makkelijker wordt om effectief te regeren. Dat zou bijvoorbeeld de bestrijding van terrorisme bevorderen. Tegenstanders vinden dat er te veel macht bij de president komt te liggen en dat Turkije verandert in een dictatuur.

Ook in andere Europese landen kunnen Turkse staatsburgers hun stem uitbrengen. In Duitsland kan dat al sinds vorige week.

Diplomatieke rel

In aanloop naar de stemming van deze week ontstond een diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije. Turkse kabinetsleden wilden hier campagnevoeren voor een ja-stem, maar Nederland verhinderde dat. 

Zo trok het kabinet de landingsrechten in van minister Cavusoglu van Buitenlandse Zaken en werd minister Kaya van Familiezaken de toegang ontzegd tot het Turkse consulaat in Rotterdam. Kaya keerde daarop onverrichter zake terug naar Turkije. 

Verkeerschaos

De gemeente Den Haag vreest komend weekeinde grote verkeersdrukte door de komst van Turks-Nederlandse kiezers, evenementen en de gelijktijdige sluiting van een belangrijke verkeersader. De gemeente roept stemmers en bezoekers van de evenementen op zoveel mogelijk met het openbaar vervoer te reizen of samen te reizen. 

Een kwart miljoen Nederlandse Turken mag stemmen. Hoeveel van hen dat in Den Haag gaan doen, valt niet te zeggen. "Maar het zullen er tienduizenden zijn", zegt een gemeentewoordvoerder. Dat zal vanaf nu gevolgen hebben voor het verkeer in en naar Den Haag. 

Met name in het weekend worden problemen verwacht. De Lozerlaan, waar de stemlocatie ligt, is een van de twee omleidingsroutes voor de stremming van de Raamweg en de Koningskade. Die wegen zijn dan dicht vanwege werkzaamheden. 

Evenementen

Bovendien zijn er in het weekend in de regio Den Haag de Duinenmars en de Omloop van de Glazen Stad. Die evenementen trekken duizenden belangstellenden. Daardoor is een verkeerschaos niet uit te sluiten. Zorgen zijn er ook over het aantal parkeerplaatsen rond de stemlocatie in Den Haag. Dat zijn er naar verwachting veel te weinig. De organisatie heeft wel verkeersregelaars ingehuurd.

De inzet van de politie zal de komende dagen zijn om de overlast voor omwonenden zoveel mogelijk te beperken, zegt een gemeentewoordvoerder. In en om het pand waar gestemd kan worden, is geen politie aanwezig. De gemeente Den Haag benadrukt dat het referendum een Turkse aangelegenheid is. "De politie zal alleen optreden als er sprake is van strafbare feiten, verstoring van de openbare orde of als de veiligheid in het geding is."

STER reclame