Jongeren in de bankjes van de Tweede Kamer, tijdens het Nationaal Jeugddebat ANP

LAKS wil als blanco lijst op het stemformulier, hoe werkt dat?

time icon Aangepast

Update 18 januari 2017: LAKS zegt dat het plan om mee te doen aan de Kamerverkiezingen een PR-stunt was.

Scholierenorganisatie LAKS wil met een blanco lijst meedoen aan de verkiezingen, zo werd vanochtend bekend. Dat betekent dat de naam straks niet op het stemformulier komt, maar dat de organisatie meedoet onder een nummer, bijvoorbeeld als 'lijst 51'.

Het LAKS kon zich niet meer inschrijven met een partijnaam, omdat de termijn daarvoor vorige maand was verstreken. Meedoen zonder geregistreerde naam is niet populair. Het ontbreken van een naam wordt als een nadeel ervaren bij het voeren van campagne, stelt de Kiesraad. Er zitten eigenlijk geen voordelen aan, zegt een woordvoerder, behalve dat het nog mogelijk is om mee te doen als de deadline voor registratie verlopen is.

Begin februari maakt de Kiesraad bekend wat de volgorde van de stemlijst is, en pas dan weet het LAKS op welk lijstnummer de aanhang moet stemmen. Dat maakt campagne voeren tot die tijd lastig. Er zijn in de recente geschiedenis geen partijen te vinden die 'naamloos' in de Tweede Kamer zijn beland.

Eerdere 'blanco' deelnemers

Bij de vorige verkiezingen in 2012 deed er geen blanco lijst mee. In 2006 wel: toen stond lijst 14 op de stemlijst, een initiatief van een aantal kleine partijen, maar die haalde bij lange na niet genoeg stemmen voor een zetel. Sterker nog, de 'Blanco Lijst', die gerund werd door een oud-lijsttrekker van De Groenen, haalde zo'n 2000 stemmen, minder dan De Groenen zelfstandig haalden.

Drie jaar eerder deed ook Emile Ratelband mee als blanco lijst (op nummer 16). Hij richtte zijn eigen lijst op nadat hij was afgewezen als lijsttrekker van Leefbaar Nederland. Ratelband kreeg veel publiciteit, maar kwam niet verder dan 9000 stemmen. Ter referentie: bij de laatste verkiezingen waren er 62.828 stemmen nodig voor één zetel. 

De procedure voor een blanco lijst is dezelfde als die voor een normale partij. Zo moet de kandidaat een waarborgsom betalen van 11.250 euro en moet de partij voldoende ondersteuningsverklaringen verzamelen in de kieskring waar de partij wil meedoen.

Het LAKS richt zich op studenten en ouders van scholieren, omdat de scholieren waarvoor ze opkomen zelf niet mogen stemmen. Overigens moeten de kandidaten van het LAKS volwassen zijn om mee te kunnen doen. Althans, bijna dan. De wet schrijft voor dat deelnemers op de dag dat de Tweede Kamer wordt geïnstalleerd, meerderjarig moeten zijn. Een 17-jarige scholier kan nu nog op de lijst komen, mits hij bij de installatie op 23 maart 18 jaar is.

In totaal zijn er 81 partijen die met een naam en logo mee willen doen aan de verkiezingen. Daar is het LAKS nu dus als 82ste naamloze club bijgekomen. Over twee weken maakt de Kiesraad bekend welke kandidaten er aan de eisen hebben voldaan, en dus echt op het stemformulier komen.

STER Reclame