FC Zenit wint de Europa League in 2008, met trainer Dick Advocaat AFP

Voor AZ wordt het vanavond tegen FC Zenit een spannende avond, voor de Russen zelf is het Europa League-duel in Alkmaar een laatste uitje voor een welverdiende vakantie. Zenit is al lang en breed groepswinnnaar en de Russische competitie, waarin de ploeg tweede staat, gaat pas in maart verder.

Zenit was in groep D oppermachtig: de voorsprong op nummer twee AZ is tien punten en de Alkmaarders merkten tijdens het duel in Sint Petersburg (5-0 verlies) al dat de Russen een maatje te groot zijn.

Europese overwintering is voor FC Zenit de afgelopen jaren dan ook een zekerheidje. Maar waar komt het succes van Zenit eigenlijk vandaan? Het antwoord, niet verrassend in het moderne voetbal, is geld. De club is eigendom van de Russische gasgigant Gazprom.

Gazprom is inmiddels een grote naam in de voetbalwereld. Het energieconcern is ook een belangrijke sponsor van Chelsea, Schalke 04 en Rode Ster Belgrado en van de FIFA en de Champions League.

Iedere Champions League-avond komt op televisie een paar keer het bekende Gazprom-reclamespotje langs. En dat terwijl het bedrijf geen bier, chips of spelcomputers in de aanbieding heeft, maar het in de supermarkt moeilijk verkrijgbare gas.

Dick Advocaat gaat op de schouders na de landstitel van 2007 AFP

Na jaren in de Russische middenmoot te hebben vertoefd, kwam FC Zenit in 2005 in handen van Gazprom. De roebels begonnen meteen te vloeien en menig Russische topper verkaste naar Zenit. De Tsjechische trainer Vlastimil Petrzela, die kort daarvoor had gezegd dat Zenit door de hegemonie van Moskou nooit de titel zou kunnen winnen, werd vervangen door Dick Advocaat.

Twee jaar na de machtsovername van Gazprom was de Russische titel voor Zenit een feit. En een jaar later stond Sint Petersburg nog een keer op zijn kop: in Manchester won de ploeg van Advocaat, met Fernando Ricksen op de bank, voor het eerst in de geschiedenis de UEFA Cup, door een 2-0 zege in de finale op Glasgow Rangers.

Het elftal van AZ voor het Europa League-duel met Zenit in 2007 ANP

Met Andrej Arsjavin, kind van de club, als grote blikvanger en Gazprom als financier leek een gouden Europese toekomst in het verschiet voor Zenit. Maar het liep allemaal toch een toefje anders. Na de UEFA Cup-overwinning van 2008 bleef verder internationaal succes uit en Zenit is een vaste Europese subtopper geworden.

Aan Gazprom lag het niet: in 2012 legde de gasgigant 55 miljoen euro op tafel voor de Braziliaanse spits Hulk en nog eens 40 miljoen voor de Belgische international Axel Witsel. En daarnaast werden veel Russische topspelers aangetrokken. Maar tot alleen maar lachende gezichten leidde dat niet.

De spelers van FC Zenit vieren, samen met de politie, de landstitel van 2015 AFP

Arsjavin, terug op het oude nest na enkele jaren bij Arsenal te hebben gespeeld, kon de belofte uiteindelijk toch niet helemaal waarmaken Spelers morden over de scheve salarisverhoudingen en de fans van Zenit stonden ook niet allemaal te juichen. Velen meenden dat de jeugd geen kans meer kreeg en de identiteit van Zenit verdween.

De fanatieke Landskrona-supporters maakten het nog bonter. Zij stelden eind 2012 in een verklaring: "We zijn geen racisten, maar we zien de afwezigheid van zwarte spelers bij Zenit als belangrijke traditie. Het is voor ons belangrijk dat Zenit geen doorsnee Europese club wordt met een standaardhoeveelheid buitenlandse spelers."

Fans van FC Zenit willen in 2014 het veld op in een competitieduel met Dinamo Moskou AFP

Ondanks het gemopper is FC Zenit in eigen land een echte topclub geworden. Sinds 2009 eindigt Zenit steeds in de topdrie, inclusief drie landstitels. Maar in Europa waren sinds 2011 steevast de achtste finales het eindstation, met uitzondering van 2015 toen de kwartfinales van de Europa League werden bereikt.

Op een échte triomftocht à la 2008 is het nog wachten in Sint Petersburg. Wat het vanavond ook wordt in Alkmaar, de knock-outfase in de Europa League hebben de Russen al binnen.

Van den Brom: we gaan uit van eigen kracht

STER reclame