'Binnen beginnen om buiten te blijven' in nieuwe gevangenis Westzaan

Geschreven door
Henrik-Willem Hofs
Verslaggever

Dinsdag wordt in Westzaan het nieuwe Justitieel Complex Zaanstad geopend. Het is een van de grootste gevangenissen van ons land. In de nieuwe gevangenis proberen ze nu nog meer dan in de bestaande complexen de gevangene beter voor te bereiden op het leven na de celstraf. Verslaggever Henrik-Willem Hofs kreeg een rondleiding door het nieuwe complex.

Rondleiding door de nieuwe gevangenis in Westzaan

Natuurlijk komt de gedetineerde – of justitiabele, zoals het personeel zegt – in de eerste plaats om zijn straf uit te zitten. Maar in de gevangenis wordt de kans geboden om problemen buiten de muren alvast op te lossen. 

Reclasseringsambtenaren bezoeken de mannen al voor de straf is uitgezeten. Computers zijn er om alvast huisvesting of papieren te regelen. En de gedetineerden krijgen meer eigen verantwoordelijkheden. "Binnen beginnen om buiten te blijven", is het motto.

Recidive

Door de gevangenen beter voor te bereiden op een leven buiten de gevangenismuren wil het gevangeniswezen de kans op recidive verkleinen. Want die daalt, maar is nog steeds enorm hoog. 

Grofweg de helft van de volwassen veroordeelden gaat binnen twee jaar opnieuw in de fout en belandt weer in de gevangenis. Directeur Nijman van de het Justitieel Complex Zaanstad heeft goede hoop dat dat met de nieuwe methode minder wordt.

Als iemand wegloopt wordt hij gelijk gesnapt door één van onze 1160 camera's.

Directeur Nijman van de het Justitieel Complex Zaanstad

Gevangenen in het nieuwe justitieel complex krijgen een eigen pasje. Daarmee kunnen ze op gezette tijden van hun afdeling naar de werkplaats lopen. Er hoeft dus geen bewaker meer mee. Ook krijgen gedetineerden een wekker zodat ze zich de discipline van het opstaan aanleren. 

Is er geen gevaar dat de gedetineerde wegloopt? "Als dat gebeurt wordt hij gelijk gesnapt door één van onze 1160 camera's. En bovendien staat ie niet zomaar buiten."

Werken

Het complex telt 24 werkplaatsen waar gedetineerden kunnen werken en leren. Zo is er een nagebouwde winkel, komt er een koffiebonenbranderij en een wasserette. 

Werken is niet verplicht in een huis van bewaring. "Iemand mag zelf bepalen of hij werkt of niet. Maar de consequentie draag je dan zelf. Dan blijf je op cel met de deur dicht", zegt directeur Nijman.

Europese cel

De cellen zijn ingericht voor twee volwassenen en meten ongeveer tien vierkante meter. Er zijn twee opklapbare stapelbedden. Verder heeft iedere gedetineerde een eigen tv, een stoel en een inklaptafel. 

De douche en het toilet zitten op de cel en de deur is boven en beneden open.