Megaschandaal na onthulling 'Panama Papers'

Panama Papers - onthullingen uit de verborgen wereld van belastingparadijzen NOS

Een Panamese belastingfirma heeft tal van miljardairs geholpen geld weg te sluizen naar belastingparadijzen. Daarover schrijven verschillende Europese media, waaronder Trouw en het Financieele Dagblad. Het bedrijf, Mossack Fonseca, zou veel vroegere en zittende staatshoofden als klant hebben.

De elf miljoen documenten zijn in handen gekomen van de Duitse krant de Süddeutsche Zeitung. Die deelde de documenten met een internationale organisatie voor onderzoeksjournalistiek, ICIJ.

De Panama Papers, zoals de documenten worden genoemd, zouden zeer belastend zijn voor elf vroegere en zittende staatshoofden. Zo benadrukt The Guardian de rol van Rusland en Poetin. Een Russische commerciële bank zou een hoofdrol hebben gespeeld bij het wegsluizen van miljarden dollars.

Over de onthulling van de Panama Papers

De documenten zijn geanalyseerd door zo'n 400 onderzoeksjournalisten uit binnen- en buitenland. In Nederland wordt het onderzoek naar de Panama Papers uitgevoerd door journalisten van Trouw en Het Financieele Dagblad.

Ook de BBC, Le Monde en De Tijd hebben de documenten in handen. In verscheidene media wordt de vergelijking gemaakt met WikiLeaks, al gaat het volgens Trouw om tien keer zoveel documenten.

Een groot internationaal onderzoek naar brievenbusfirma's heeft wereldwijd politici, zakenmensen en sporters in verlegenheid gebracht. De onderzoeksdocumenten worden de Panama Papers genoemd. 

De BBC meldt dat er in totaal zo'n 72 staatshoofden betrokken zijn bij het schandaal. Naast Poetin worden ook de voormalige Egyptische president Hosni Mubarak, de Libische oud-dictator Kadhafi en het Syrische staatshoofd Bashar al-Assad genoemd. 

Andere media noemen de Oekraïense president Porosjenko en de IJslandse premier Gunnlaugsson. Profvoetballer Lionel Messi komt er ook in voor, evenals verschillende hoge functionarissen bij de FIFA.

In totaal gaat het verder om 132 (ex-) politici en bestuurders, 29 miljardairs uit de Forbes 500 en 511 banken.

Het International Consortium for Investigative Journalists (ICIJ) voerde eerder onderzoeken uit als Offshoreleaks (over bedrijven in belastingparadijzen), Swissleaks (over geheime bankrekeningen bij HSBC in Zwitserland) en Luxleaks (over belastingontwijking door bedrijven via Luxemburg). 

Zij zouden met hulp van het Panamese belastingbedrijf voor enorme bedragen geld hebben witgewassen en belastingen hebben ontdoken. Mossack Fonseca hielp hen met het opzetten van offshore-bedrijven. Dat zijn vennootschappen die gevestigd zijn op plekken waar vermogen nauwelijks wordt belast.

Hoewel offshore-bedrijven legaal zijn, blijkt uit de Panama Papers dat dit soort vennootschappen ook vaak wordt gebruikt voor illegale praktijken.

Een korte uitleg over de constructies die Mossack Fonseca gebruikte NOS / Lars Boogaard

Op de website van het project staat dat het doel van het openbaar maken van de documenten is om inzicht te verschaffen in wat offshore-bedrijven allemaal mogelijk maken. Ook willen de journalisten de discussie bevorderen over de nadelen van sommige praktijken.

Nederland wordt ook vaak gezien als belastingparadijs. In de Panama Papers komen ook Nederlandse bedrijven en particulieren voor, maar daar maken Trouw en het FD later deze week meer over bekend.