De situatie rondom het coronavirus is het ergste wat huisarts in opleiding Bernard Leenstra (32) tot nu toe meemaakte. "Ik heb doodzieke patiënten gezien, ik heb ze zien sterven", vertelt hij. Maar dat hij vaccins moet weggooien die hen kunnen redden, raakt hem het meest. Vaccinverspilling zou en moest hij tegengaan. Na een oproep op LinkedIn en een weekend hard werken, lukte dat ook.

Bussumse huisarts Bernard Leenstra Bernard Leenstra/BSR Agency-Patrick van Katwijk

De website prullenbakvaccin.nl brengt huisartsen die vaccins over hebben en patiënten die graag een vaccin willen samen. Het idee ontstaat afgelopen vrijdag, een dag na Leenstra’s oproep op LinkedIn. Hij vraagt zich af of er een website is om de overgebleven vaccins 'in weg te prikken'; er is tenslotte ook een website tegen voedselverspilling.

Die is er niet en dus werkt hij samen met chirurg Marlies Schijven van het Amsterdam UMC en huisarts Marco Blanker aan een oplossing, zodat overgebleven vaccins geen dag langer in de prullenbak belanden. Softwareontwikkelaar Anees Saban helpt met het opzetten van de website.

Hele weekend bezig

"Ik ben er sinds vrijdagavond tot maandagavond mee bezig geweest. Het was echt doorwerken, ik heb nauwelijks geslapen. Maar ik vind het een heel goed initiatief en wilde graag helpen", zegt Anees.

Het hele weekend lang hangen ze met elkaar aan de telefoon. "Welke tekst komt op de website? Gaan we telefoonnummers van huisartsen delen? Hoe laten we mensen accounts aanmaken?" Het zijn vragen waar tijd voor nodig is. "Vooral de tekst let nauw met vaccins", vertelt Leenstra. 

'Energie van dingen oplossen'

Veel tijd voor andere dingen heeft de Bussummer dan ook niet. Op zondag brengt hij nog snel een bloemetje langs bij z'n moeder voor Moederdag, maar daarna gaat die door met de website. "Ik ben niet het type dat op de bank een serie gaat kijken. Ik krijg energie van dingen oplossen", zegt hij. 

Het is maandag als de website online gaat. Niet veel later stromen de aanmeldingen van huisartsen met overgebleven vaccins binnen. De website trekt 70 duizend bezoekers per uur. "Heel bijzonder", zegt Anees, die de populariteit van de site bijhoudt.

Over het kaartje waarop de bezoeker kan zien welke huisartsen in de buurt vaccins overhebben, ontstaat wat onduidelijkheid. Daar staan namelijk niet direct alle aangemelde huisartsen op. Dat kost tijd, legt Leenstra uit. "Ik neem eerst met iedereen persoonlijk contact op om te kijken of het klopt."

Hij verwacht dat het aantal huisartsen per provincie toeneemt, maar is al blij met de animo. "We moeten dit ook gewoon doen. De enige en beste uitweg uit deze hele malaise is vaccineren. Zo snel en veel mogelijk."

De gegevens van de huisartsen zijn beschermd. Gisteren waren die tijdelijk zichtbaar, maar dat is veranderd. "Om te voorkomen dat huisartsen overspoeld worden met telefoontjes", zegt Leenstra. Pas als zij zelf hun huisje op 'blauw' zetten, wat betekent dat ze vaccins over hebben, wordt het adres zichtbaar. Anders kleurt hun huisje 'oranje'. "U reist af naar een praktijk als een huisje een blauwe kleur heeft", staat op de website.

Te veel vaccins

Wanneer weet de huisarts of hij vaccins overheeft? "Je ontvangt een flacon met elk tien vaccins. Als je veertig mensen verwacht, gebruik je vier flacons. Deze vaccins haal je uit de koelkast en moet je binnen een aantal uur gebruiken. Maar stel, er komen maar 32 mensen, dan houd je acht spuiten over. In plaats van weggooien, ga je naar onze website", legt Leenstra uit.

Het ministerie van Volksgezondheid is geen voorstander van het idee. Op de vraag wat huisartsen moeten doen met de overgebleven vaccins, zegt een woordvoerder: "Wij willen dat de overgebleven vaccins alleen worden gebruikt voor 60-plussers. Dat is het advies van de Gezondheidsraad. En stel dat iedereen van die leeftijd al is geprikt in de praktijk, dan willen we dat het aan andere huisartsen wordt geleverd. Weggooien willen wij ook niet", benadrukt de woordvoerder.

Leenstra volgt daarentegen het advies van artsenfederatie KNMG, waarin staat dat huisartsen het aan mensen onder de 60 jaar mogen geven als die daar toestemming voor geven. En dat een vaccin alleen gebruikt mag worden, als het anders aan het einde van de dag wordt weggegooid. "Dat is wat wij doen. Daarbij prikken wij natuurlijk nooit zonder toestemming", zegt de Bussumse huisarts.