NOSop3

Creditboys lichten jongeren op met telefoonabonnementen

Geschreven door
Ardi Vleugels
Research-redacteur zorg

Je denkt dat je nieuwe vrienden hebt. Maar dan sturen die je onder dwang van telefoonwinkel naar telefoonwinkel om abonnementen met nieuwe telefoons af te sluiten. Het eindresultaat: jij zit met torenhoge schulden en die telefoons zijn door jouw zogenaamde vrienden ingenomen en doorverkocht.

NOS op 3 onderzocht dit fenomeen, dat door betrokkenen creditboys is genoemd. Ondanks scherpere regels gebeurt dit nog regelmatig. Daarom is er nu een nieuw meldpunt: meldpuntcreditboys.nl. Hier kunnen slachtoffers informatie vinden over wat je moet doen als je dit meemaakt.

We spraken met meerdere slachtoffers van de creditboys. Een sloot meerdere abonnementen af in een paar weken, en zit nu met enorme schulden opgezadeld. In de video hieronder vertelt hij daar meer over.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Zo dwingen creditboys hun slachtoffers tot het afsluiten van telefoonabonnementen

Voor dit artikel sprak NOS op 3 onder meer met de Fraudehelpdesk, Consumentenbond, Juridisch Loket, Meld.nl, AFM, ACM, vijf telecomproviders en slachtoffers en advocaten.

"Creditboys zijn een soort loverboys die jongeren niet laten prostitueren, maar die ze kredieten laten afsluiten, zoals telefoonabonnementen", zegt Ellen Nieuwenhuijse, moeder van een creditboy slachtoffer en initiatiefnemer van het meldpunt. Zij wil dat het probleem zichtbaar wordt en jongeren voorlichting krijgen.

Jonge mensen (allemaal 18+, want dan mag je pas een abonnement) worden nu met allerlei smoezen verleid om contracten af te sluiten. Net als bij loverboys, zijn de slachtoffers vaak kwetsbare mensen. Soms krijgen ze de belofte van een nepbedrijf dat ze snel geld kunnen verdienen, soms moeten ze iemand 'helpen'. Daarna worden ze bedreigd of afgeperst om door te gaan.

NOS op 3

Vorig jaar zijn de regels voor het afsluiten van een telefooncontract aangescherpt. Daarmee zou het niet mogelijk moeten zijn dat jongvolwassen met weinig inkomen meerdere abonnementen afsluiten.

Je krijgt nu een BKR-registratie als je een abonnement afsluit met een telefoon van meer dan 250 euro. Daarmee zouden anderen, bijvoorbeeld andere providers, dus kunnen zien of je ergens al schulden hebt. Ook moeten verkopers goed doorvragen naar jouw inkomen; of dat in de praktijk gebeurt, is de vraag.

Maar uit navraag van NOS op 3 blijkt dat die BKR-registratie tot vier weken kan duren. In die tussentijd zijn jouw gegevens dus niet bijgewerkt en niet duidelijk voor anderen. En daar gaat het fout: criminele bendes kunnen slachtoffers dwingen heel snel nieuwe abonnementen af te sluiten - als ze dat snel doen, weten andere providers nog van niks.

Je moet de rechter met iets objectiefs om de oren kunnen slaan om te laten zien dat je dat niet wilde.

Advocaat Sebastiaan van de Kant

Providers kunnen namelijk niet zien welke abonnementen iemand al heeft bij een ander.

Het gevolg: providers krijgen nog steeds zeker honderden zaken per jaar over telefoonfraude onder dwang. Het Juridisch Loket krijgt hier volgens een woordvoerder "iedere dag wel" een vraag over.

Advocaat Sicco van Steenwijk heeft "vier dossierkasten vol" liggen met dit soort zaken. Volgens Sebastiaan van de Kant, ook advocaat, is achteraf moeilijk te bewijzen dat er dwang of manipulatie in het spel is. "Je moet de rechter met iets objectiefs om de oren kunnen slaan om te laten zien dat je dat niet wilde."

De providers zeggen dat ze ook eigen systemen hebben die voorkomen dat jongeren meerdere abonnementen achter elkaar afsluiten. Toch sprak NOS op 3 met jongeren die bij dezelfde provider in een dag of een week tijd meerdere abonnementen kregen. Hoe dat kan, konden we niet verklaren.

Dat er meer moet gebeuren, zien de providers ook. Ze trainen medewerkers op het herkennen van dit probleem en de fraudeteams van de providers werken op dit moment samen aan meer maatregelen. Zo willen ze onder meer lesmateriaal voor op school maken over de creditboys.

Heb je met dit probleem te maken, bekijk dan deze tips:

1. Vertel het zo snel mogelijk aan iemand, binnen of buiten de winkel;

2. Vraag aan de telecomprovider of winkelier om het telefoonabonnement te blokkeren;

3. Doe altijd aangifte bij de politie;

4. Neem zo snel mogelijk contact op met het Juridisch Loket.