NOSop3

Waarom je niets meer hoort uit het Rifgebied

AFP
Geschreven door
Nisrine Sahla

In Casablanca zijn gisteren zo'n 1500 mensen de straat op gegaan om te demonstreren voor vrijlating van politieke gevangenen. Dit was de eerste keer dat in Marokko mensen weer de straat op zijn gegaan sinds de grote demonstratie op 20 juli in Al Hoceima in het noorden van het land.

Toen eisten activisten van de Hirak-beweging betere omstandigheden in het achtergestelde Rifgebied. In die regio is het sinds die demonstratie stil. Volgens correspondent Willemijn de Koning is daar een goede verklaring voor: "Er zitten rond de 400 mensen uit de Rif vast in de gevangenis in Casablanca. Daarnaast wachten zo'n 100 mensen hun rechtszaak af. De grote leiders zitten vast, dus er kan niet zoveel georganiseerd worden."

Al Hoceima ligt er nu heel rustig en triest bij.

Abdeslam Oulad Sedik

Ook de Riffijnse activist uit Amersfoort Abdeslam Oulad Sedik noemt het gebrek aan leiders bij de Hirak-beweging als oorzaak voor de stilte. Volgens hem is de hoop nu vooral gevestigd op activisten in Europa. "Al Hoceima ligt er nu heel rustig en triest bij. De mensen die daar zitten, zijn ongelukkiger dan ooit. Je kunt wel zeggen dat de vredesbeweging op z'n knieën wordt gedwongen."

Hierbij speelt angst ook een rol. "Het is de afgelopen tijd alleen maar erger geworden: arrestaties, invallen en geweld door politie. Mensen zien broers, ooms en vrienden gearresteerd worden. Er is een angstcultuur ontstaan in het Rifgebied", zegt Abdeslam. Volgens hem zijn jongeren weer terug bij af: ze hebben geen hoop meer in het gebied. "De afgelopen tijd hebben jongeren tóch maar weer de gevaarlijke overtocht gemaakt naar Spanje in de hoop op een betere toekomst."

Wat was er ook alweer aan de hand in Noord-Marokko?

Wat was er ook al weer aan de hand in het Rifgebied?

Het begon met de dood van visverkoper Mohsin Fikri. Hij kwam om het leven in een vuilniswagen toen hij probeerde zijn in beslag genomen vis terug te halen. Daarna gingen mensen de straat op in het Rifgebied. Zijn dood werd het symbool voor de corruptie en machtsmisbruik van de Marokkaanse overheid.

Al snel stond een leider op: Nasser Zafzafi. Hij nam de leiding in de demonstraties en riep mensen op om, geweldloos, de straten op te gaan. De Hirak-beweging was geboren. Onvoldoende ziekenhuizen en universiteiten, de slechte wegen en gebrek aan werk is een greep uit de eisen van de Hirak-beweging.

In mei onderbrak Zafzafi een vrijdagpreek in de moskee, waarvoor hij werd opgepakt. Na zijn arrestatie werden de protesten groter en feller en steeds meer demonstranten werden gearresteerd.

Zafzafi riep voor zijn arrestatie iedereen op om mee te doen met de demonstratie van 20 juli in Al Hoceima. Ondanks dat deze verboden was, gingen mensen toch de straat op. De politie sloeg de demonstranten neer met traangas. Het gevolg: veel gewonden en een dode. Sindsdien is het rustig in het Rifgebied.

Iedereen is bang hier. Niemand durft nog de straat op.

Youssef Tassouli

De 24-jarige Youssef Tassouli is journalist en activist in Al Hoceima. Veel van zijn vrienden zijn opgepakt. "Iedereen is bang hier. Niemand durft nog de straat op." Hij herkent de stad bijna niet terug. "Inwoners van Al Hoceima zijn óf opgepakt óf vertrokken naar andere gebieden in Marokko. Er is niks meer over voor ons daar. De enige die zijn overgebleven zijn de ouderen."

Europa

In Europa worden nog demonstraties georganiseerd, maar wel met een steeds kleinere opkomst. "Ook de beweging in Europa heeft z'n ups en downs. Wat je hier soms mist, is iemand die de leiding neemt," zegt Abdeslam. Volgens hem heeft de beweging weer een duw in de goede richting nodig. "Daarom is het goed dat activisten weer geluid laten horen, zodat alle ogen weer gericht zijn op het belangrijkste: het verbeteren van de situatie in de Rif."

En de verwachtingen in de toekomst? Volgens correspondent De Koning is het moeilijk om te zeggen of er de komende maanden nog iets groots gaat gebeuren. "De overheid heeft wel zeker plannen wat betreft het gebied, maar er is bijna niets van uitgevoerd. Verbetering wordt ze al beloofd sinds 2015 en het komt maar niet dus de meeste demonstranten hebben er geen vertrouwen meer in."