NOSop3

Poezië 2.0: slammen, spoken word en dichten met ballet

Het is Poeziëweek, Tim Hofman heeft al 12.000 dichtbundels verkocht en vanavond is de finale van het NK Poetry Slam. Poezië heeft misschien een stoffig imago, maar leeft wel degelijk onder jongeren.

"Poëzieboeken verkopen erg slecht. Daarom trekken veel mensen de conclusie dat het slecht gaat met poëzie, dat het zelfs dood is, maar dat klopt niet", zegt Kila van der Starre, die promoveert op poëzie buiten het boek. Volgens haar is poëzie veel dichterbij dan veel mensen denken: op het internet, op objecten, op straat, op podia en zelfs in tatoeages.

Onder jongeren is vooral poëzie op podia en internet populair. "Een op de vijf jongeren leest wel eens een gedicht online. Een deel zoekt ernaar, maar veel mensen komen ze ook tegen op sociale media. Een beetje vergelijkbaar met dat je een muurgedicht tegenkomt."

Gedichten op het Instagram-account van Derek Derek Otjes

“Neem bijvoorbeeld de insta-dichters Lars van der Werf en JIP", zegt Van der Starre. "Zij begonnen op Instagram en breken nu ook elders door. Van der Werf heeft twee boeken gemaakt en JIP's teksten staan op tassen."

"Het is een heel makkelijke manier om in contact te blijven met je achterban", vertelt Instagram-poëet Derek Otte, die vandaag is uitgeroepen tot stadsdichter van Rotterdam. "Ik krijg reacties als: het heeft echt wat voor me betekend, of ik heb even kunnen lachen na een klotedag. Dat is leuk en geeft nieuwe energie."

Uit een onderzoek van Stichting Marktonderzoek Boekenvak in samenwerking met Stichting Lezen uit 2015 blijkt dat meer mensen poëzie op het internet lezen (15 procent) dan in papieren boeken (12 procent). Eén op de vijf jongeren onder de 25 jaar leest poëzie online. Twee keer zoveel mensen tussen de 25 en 34 jaar lezen poëzie op websites (18 procent) als op papier (9 procent).

Naast Instagram doet Derek ook aan spoken word, waarbij gedicht wordt op muziek. "Het houdt heel erg het midden tussen rap en dichten", zegt Derek. "Ik zie het ook wel als onderdeel van hiphop. Vooral in Rotterdam heeft het een enorme vlucht genomen."

Zelf had Derek lange tijd helemaal niets met poëzie. Dat veranderde pas op zijn zeventiende. "Ik was zelf heel graag begonnen bij spoken word of rap, dingen die op dat moment bij mijn belevingswereld pasten. Ik zou graag zien dat er op scholen meer aandacht voor is. Vanuit rap kun je naar spoken word en dan weer de overstap maken naar simpele gedichten. Vanuit daar kan je weer overstappen naar de ingewikkeldere poëzie."

Derek Otte - Bewustwording

Een andere bijzondere vorm is poetry slam. Daarbij battelen dichters op het podium en wijst een jury uiteindelijk de winnaar aan.

"Je zult met een slam niet dezelfde volle zalen trekken als bij een popconcert, het is in Nederland nog een niche", zegt Merlijn Huntjens (25), die vanavond in de finale van het NK Poetry Slam in Utrecht staat. "Maar ik merk wel: als er jongeren komen, uit de kunst of de hiphop, dat ze geïnspireerd raken."

Merlijn tijdens een optreden Merlijn

Slammen is voor hem een manier om direct te communiceren met het publiek. "Met z'n allen wordt er een poging gedaan om een ultiem moment te bouwen. Op een ideale avond maak je een soort bubbel tussen jou en het publiek en schep je een wereld waarin iedereen elkaar begrijpt."

Combipoëzie

Wat zijn, naast Instagrampoëzie, spoken word en poetryslam de nieuwe trends in dichtland? Volgens Derek zullen we de combinatie tussen poëzie en andere kunsten komende tijd nog veel vaker zien. "Ik werkte bijvoorbeeld eerder samen met Scapino Ballet en een strijkorkest. En ik sta aankomende zomer met klassieke muzikanten op Festival Klassiek. Dat vind ik wel een nieuwe trend, dat je steeds meer versmelting ziet."