NOSop3

Vannacht is het de langste nacht en zo wordt die gevierd

Aangepast
Eigen foto

Happy Yalda! Terwijl veel mensen druk zijn met Kerst, is de nacht van 20 op 21 december de langste nacht van het jaar - en dat wordt op meerdere plekken in de wereld gevierd. Met familie, vrienden, poëzie en heel veel eten, tot diep in de nacht. Vooral in Iran, maar ook in onder meer Afghanistan, Tadzjikistan, Oezbekistan en Turkmenistan: landen die ooit tot het Perzische rijk behoorden.

"Het is een hele bijzondere nacht voor ons", zegt Farnoosh (25), student in Teheran. "Het is gezellig en fijn om iedereen gelukkig te zien, alle problemen worden even vergeten." De familie eet samen, thuis of in een restaurant. "Ik ben bij m'n ouders en m'n moeder kookt."

Yalda (geboorte) is een van de oudste Perzische festivals. Iraniërs vieren in de langste nacht op het noordelijk halfrond de komst van de winter, de nieuwe zon en de overwinning van licht op duisternis. 

Yalda is volgens velen de oorsprong van het kerstfeest zoals we dat in het Westen kennen; het ontstond in ieder geval al ruim voordat het christendom geboren werd. Met familie en vrienden eet je allerlei lekkernijen zoals rode vruchten, noten en zoetigheid. Verder staan boeken van filosofische dichters centraal, waaruit iedereen een stukje voordraagt.

Vannacht gaat het feest tot ongeveer middernacht door, maar als Yalda in het weekend valt, plakken ze er nog wat uurtjes aan vast. "Dan duurt het tot een uur of 3", zegt Farnoosh. "Iedereen moet morgen weer werken, dus dat is jammer."

De Yalda-tafel bij Farnoosh Eigen foto

Dat is officieel wel zo, al nemen de meeste Iraniërs dat niet heel nauw, zegt de van oorsprong Iraanse Nafiss Nia. "Er wordt niet van je verwacht dat je vroeg te bellen bent."

Nafiss organiseert sinds vier jaar een Yalda-viering in Amsterdam. Niet alleen voor Iraniërs: "Het is een feest voor iedereen, we willen verbinden", zegt Nafiss. "We willen laten zien dat we meer overeenkomsten dan verschillen hebben."

Vijf jaar geleden richtte ze Stichting Granate op, een podium voor literatuur- en filmtalenten met een niet-Nederlandse achtergrond. "Mensen vroegen me of ik ook een Yalda-feest wilde opzetten." Maar dan niet zoals op andere plekken in Nederland. "Die zijn vaak alleen gericht op Iraniërs. En op blingbling", zegt Nafiss. "Ik wilde iets anders opzetten, een soort warm bad voor iedereen die wil komen. En het is elk jaar uitverkocht."

Watermeloen en noten

De Yalda-lekkernijen hebben allemaal hun eigen betekenis. Het rode fruit zoals de granaatappel staat voor de gloed van het leven en van de zonsopkomst. Er wordt uitgekeken naar de terugkomst van de zon en het langer worden van de dagen.

Watermeloen is een zomerfruit en staat voor gezondheid. Het idee is dat als je tijdens Yalda zomerfruit eet, je niet ziek wordt in de winter.

Noten staan voor welvaart en rijkdom. De zoetigheid eet je om 'zoet te zijn' voor de tong van de zonnegod Mithra. Het zijn een soort cadeautjes aan de zonnegod.

Mijn generatie zoekt andere culturen op, jongeren willen ook andere feesten vieren.

Maya

De Iraans-Nederlandse Maya (22) is er ook bij in Amsterdam. Ze ziet de interesse in Yalda hier groeien. "Mijn generatie zoekt andere culturen op. Jongeren willen andere feesten vieren, zoals het Suikerfeest. Ze voelen zich universeler."

Maya Reus Eigen foto

Maya heeft een Iraanse moeder en Nederlandse vader. Thuis vieren ze Yalda, maar vooral ook Noroez, het Iraanse nieuwjaar op 21 maart. "Yalda gaat vooral om de saamhorigheid, je viert het met familie en vrienden. Het overwinnen van het licht op de duisternis is meer het religieuze element, daar ligt de focus niet meer op."

De avond heeft wel iets weg van onze Oudejaarsavond. Met wel een groot verschil: in Iran is alcohol verboden. Al houdt niet iedereen zich daar aan, weet Farnoosh.

🇮🇷 parse marandi ‏﮼بارسه،مرندي🦀PROUD ARYAN SON
@Parse_ir
HAPPY #YaldaNight MY #HOME #ISFHAN #PERSIA #IRAN @tounsiahourra @Tiziana_1967 @sukinameshekhis @alfanor48 @AbdulahAlshamri @z4alajmi
2 jaar geleden