ANP
NOS Op 3

Europees staatsburger worden? Dat kan, maar dan moet je wel een flink gevulde spaarpot hebben. Op Malta kun je namelijk voor veel geld een Europees paspoort kopen. 

In 2014 startte Malta met een dubieus programma waarmee de overheid extra geld wil binnenhalen. Het komt erop neer dat niet-Europeanen in ruil voor grote investeringen een Europees paspoort krijgen. Op deze manier zijn er nu al 700 paspoorten 'verkocht'. 

Zo werkt het

Kandidaten betalen 650.000 euro aan een fonds voor ontwikkelingsprojecten op Malta. Daarnaast leggen ze 150.000 euro neer voor staatsleningen en kopen ze een huis op Malta voor minimaal 350.000 euro. Een hele smak geld dus. "Dat is meer geld dan een gemiddelde Maltees in zijn hele leven aan belasting betaalt", zegt de CEO van een Maltees bedrijf.

Vooral rijke Russen zijn geïnteresseerd in het programma, maar het is niet duidelijk hoeveel Russen gebruik maken van de regeling. 

'Shady deals'

In het Europees Parlement zijn ze niet blij met het programma. D66-Europarlementariër Sophie in 't Veld reageert: "Er zijn heel veel mensen die graag in Europa willen werken of studeren en voor hen is het heel moeilijk om het EU-lidmaatschap te krijgen. En als je dan een rijke oligarch bent, krijg je wel staatsburgerschap. Dat is heel krom."

Verder zegt ze dat investeren in een land niet beloond zou moeten worden met een paspoort. "Als we willen dat mensen meer investeren, dan zijn daar andere oplossingen voor dan het afsluiten van dit soort shady deals."

Europarlementariër Sophie in 't Veld ANP

Mag dit zomaar?

Hoogleraar Europees Recht Henri De Waele zegt dat het programma inderdaad omstreden is. "Je geeft de boodschap af dat alles te koop is. Een paspoort staat gelijk aan je nationaliteit en identiteit. Dat wordt ervaren als iets dat in je wezen zit. De natuurlijke reactie van veel mensen is dus begrijpelijk: een buitenstaander zou dat niet zomaar mogen kopen." 

"Het lastige is dat lidstaten zelf de baas zijn over wie ze een nationaliteit geven. Dat vertrouwen hebben ze gekregen van de EU. Behalve het afkeuren en zeggen dat het onwenselijk is, kan het Europees Parlement er dus niet tegen optreden", zegt De Waele. 

Easy life

Volgens De Waele is het voor inwoners van sommige landen aantrekkelijk om een Europees paspoort te hebben omdat dat wereldwijd deuren kan openen. "Andere redenen zijn dat reizen binnen de EU, het kopen van onroerend goed en het wegzetten van kapitaal in de EU makkelijker wordt."

De Waele voegt eraan toe dat het voor criminelen een voordeel kan zijn als ze vrij kunnen reizen binnen Europa. "Dat brengt veiligheidsrisico's met zich mee waar ze in Brussel niet blij mee zijn."

Stempel in paspoort Nieuwsuur

Een woordvoerder van de premier van Malta verdedigt het programma door te zeggen dat kandidaten grondig gecheckt worden. "We zoeken altijd naar de juiste personen."

Europarlementariër In 't Veld zegt hierop: "We moeten er in Europa samen naar streven om de best & brightest personen aan te trekken, maar dat is iets anders dan rijkelui die hun geld ergens willen parkeren."

STER reclame