NOSop3

Onderzoek: festival is leuker zonder mobieltje

NOS / Anna Pruis

Festival De Beschaving in Utrecht plakte dit weekend de smartphones van duizend bezoekers af. Wat blijkt? De offliners hadden meer plezier op het festival dan de mensen die online waren.

Het doel van het afplakken was om mensen ongestoord een festival te laten beleven, maar het was ook de gelegenheid voor sociale wetenschappers van de Universiteit Utrecht om onderzoek te doen naar smartphonegebruik. Wie dat wilde, zette z'n smartphone op de vliegtuigstand. Om smokkelen te voorkomen, werd een sticker over het scherm geplakt.

De bezoekers die afgelopen weekend offline waren op De Beschaving, hebben meer lol beleefd aan het festival dan degenen die dat niet waren. De offlinegroep gaf de dag een 8,3, de rest had gemiddeld een 8 over voor het festival.

Toevoeging: onderzoekster Regina van den Eijnden wil benadrukken dat ze niet uit kan sluiten dat de mensen die tijdens het onderzoek bereid waren om offline te gaan, sowieso normaal gesproken meer plezier op festivals ervaren.

"We hebben onderzocht of dat was omdat ze naar speciale gebieden mochten waar je online niet mocht komen, maar dat was niet de reden. Ook hadden de 'offliners' niet meer alcohol op", zegt hoofdonderzoeker Regina van den Eijnden van de Universiteit Utrecht. "Waarschijnlijk heeft het echt te maken met dat ze offline zijn en dus meer plezier maken."

Mensen die symptomen hadden van smartphoneverslaving, waren meer bereid om offline te gaan dan iemand die die symptomen niet heeft. "Heel opvallend", noemt Van den Eijnden dat. "Ze vinden het een uitdaging. Kennelijk vindt die groep het toch wel interessant hoe ze het gaan doen."

Uit de onderzoeksresultaten kwam naar voren dat vrouwen en bezoekers onder de dertig meer symptomen van smartphoneverslaving vertonen.

Officieel is smartphoneverslaving nog geen diagnose. Wel zijn er een aantal kenmerken waaraan je kunt zien dat je misschien wat doorslaat:

- Controleverlies als je je smartphone niet bij de hand hebt
- Ontwenningsverschijnselen: zonder smartphone voel je je geïrriteerd of depressief
- Het gebruik gaat ten koste van relaties, werk en school
- Je besteedt meer tijd aan je telefoon dan je stiekem wil
- Je hebt je smartphone nog in gedachten als je in de collegebanken zit of op je werk bent
- Conflicten met anderen over je smartphonegebruik

Bezoekers van De Beschaving NOS

Van den Eijnden wilde onderzoeken of mensen die meer tekenen van smartphoneverslaving tonen, sneller geneigd waren om binnen drie uur bij de stand de sticker te laten verwijderen. Dat bleek niet voor iedereen even makkelijk. Binnen een uur stonden al "best veel mensen" weer bij het kantoortje van de onderzoekers. Zij wilden vooral foto's maken.

Een vrouw hield het zelfs maar een half uurtje vol. "Ze had op zich een goede reden", zegt Van den Eijnden. "Ze vond het eng dat ze niet bereikbaar was voor haar nog jonge kinderen."

De sleutelmonteur moest langskomen.

Regina van den Eijnden

Een andere vrouw was onbereikbaar voor haar vader, die op haar kind paste. "Hij had zich buitengesloten. Urenlang probeerde hij zijn dochter te bereiken. Op een gegeven moment heeft hij maar eieren voor zijn geld gekozen en de sleutelmonteur laten langskomen. Dat was dus een dure dag."

Whatsapp niet verslavend

Het onderzoek is voor Van den Eijnden een eerste stap. Ze wil nog meer inzichtelijk maken welke smartphonefuncties verslavend zijn. Daar is al wel één en ander over naar voren gekomen dit weekend. "Mensen die apps als Facebook, Twitter, Instagram en Snapchat gebruiken vertonen meer tekenen van smartphoneverslaving. Dat geldt niet voor Whatsapp. Iedereen gebruikt het, maar niet iedereen blijft daar vreselijk aan hangen."