NOSop3

Zo liep Nederland vol met 17 miljoen Nederlanders

NOS

17 miljoen mensen. Op een ruime 34.000 vierkante kilometer. Vandaag kreeg Nederland zijn 17 miljoenste inwoner.

We maakten een animatie vanaf het moment dat de eerste nu nog levende Nederlander binnen onze landgrenzen werd geboren. Dat was in 1905. We beginnen op 0, omdat mensen van voor 1905 nu niet meer leven. 

En dat ziet er dan zo uit:

Zo liep Nederland vol met 17 miljoen Nederlanders

We hebben de Nederlanders verzameld per geboortejaar, en die geplaatst binnen de gemeentegrenzen van 2007. Die zijn natuurlijk verschoven afgelopen eeuw, maar dat is voor deze animatie gecorrigeerd. Daarnaast hebben we migratie buiten beschouwing gelaten, omdat die niet in de data zijn opgenomen. Elk stipje staat voor 100 Nederlanders.

De data komen van het Meertens Instituut. We hebben intensief samengewerkt met datajournalist Frédérik Ruys, die onder meer meewerkt aan het VPRO-programma Nederland van Boven.

Aan het begin van de twintigste eeuw telde ons land nog 5 miljoen inwoners. Hoe heeft de bevolking zo hard kunnen groeien? We vroegen het Jan Latten, hoofddemograaf bij het CBS.

Aan het begin van 1900 waren er al veel grote gezinnen. Punt was alleen dat er toen nog veel kinderen dood gingen aan allerlei ziektes. De hoge kindersterfte nam af, doordat er in ons land meer aandacht kwam voor hygiëne, bijvoorbeeld door de aanleg van waterleidingen.

Het aantal kinderen dat werd geboren nam in de jaren 30 iets af door de wereldwijde economische crisis. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog nam het aantal kinderen al iets toe. Daarna kwam de babyboom. In de daaropvolgende tien jaar kwamen er 2,4 miljoen baby's bij.

Lang leve de pil, hallo gastarbeiders

Vanaf de jaren 60 werd de pil populair en daalde het aantal kinderen per vrouw van 3 naar 1,5 in de jaren 80. Immigratie begint in die tussenperiode een rol te spelen. 

In de jaren 70 komt een stroom gastarbeiders uit Turkije en Marokko naar Nederland. Niet veel later volgen de gezinsherenigingen bij deze groep. Kortom: meer immigranten in Nederland. Door de jaren heen zijn ook veel mensen uit bijvoorbeeld Suriname en Indische-Nederlanders hier naartoe afgereisd.

In de jaren 90 komen er onder andere asielzoekers uit de Balkan naar ons land en sinds de uitbreiding van de EU in het nieuwe millennium is er een grote stroom mensen uit Polen te zien.

Op dit moment hebben we te maken met een vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten. In 2015 was het vooral daardoor voor het eerst sinds de CBS-metingen dat het aantal immigranten hoger lag dan het geboortecijfer. Daarom is de kans het grootst dat Nederlander nummer 17.000.000 een immigrant is.

Jongeren gaan het 'verliezen' van ouderen

In het afgelopen decennium zagen we jongeren steeds meer naar de grote steden trekken. Dat was in de jaren 60 en 70 wel anders: de stad was uit, toen zochten veel mensen een huis in de buitenwijk.

De afgelopen vijftien jaar is het aantal 'stadsbaby's' (geboren in de vier grote steden) gestegen van 13 naar 18 procent. Dat betekent dat sommige gezinnen liever in de stad blijven wonen.

Latten verwacht dat de ouderen de samenleving steeds meer zullen gaan domineren. "We gaan in een wereld leven waarin vaker iemand doodgaat dan dat er iemand wordt geboren. Ouderen zullen meer gewicht krijgen in de samenleving."