NOSop3

Het tussenjaar: nuttig of geldverspilling?

Marlou Kamphuis
Geschreven door
Suse van Kleef
Verslaggever NOS op 3

Vorig jaar zijn veel minder jongeren er een jaartje tussenuit gegaan voordat ze begonnen met studeren. In 2013 nam nog bijna 10 procent van de nieuwe studenten aan hogescholen en universiteiten een tussenjaar, in 2014 ging 6 procent eropuit. 

"Dat komt doordat ze vorig jaar nog onder het oude leenstelsel vielen als ze meteen gingen studeren", zegt Guus Staats van kenniscentrum EP-Nuffic voor internationalisering in het onderwijs. "Dit jaar verwachten we dat het weer sterk stijgt ten opzichte van 2014 en meer lijkt op de jaren ervoor, omdat het studievoorschot wordt ingevoerd. De reden om direct te gaan studeren, zoals in 2014, vervalt dus."

Wel of niet doen?

Maar is zo'n tussenjaar wel nodig? Voor managementfuncties en traineeships bij grote bedrijven is het wel interessant: buitenlandervaring is vaak een grote toegevoegde waarde op je cv. Voor lager geschoolde functies is een tussenjaar lastiger: dan wordt het een gat op je cv waardoor je minder werkervaring hebt.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Wel of geen tussenjaar?

'Grote pre'

Bij ING kijken ze bij de sollicitatie voor een traineeship ook zeker naar een eventueel tussenjaar. "Je bent toch wat zelfstandiger na zo'n jaar", zegt Gusta Timmermans, hoofd recruitment bij de bank. "Je bent met andere culturen in aanraking geweest. Bij ING heb je ook met meerdere soorten mensen te maken. Dus voor ons is het een grote pre."

Ook bij Shell zien ze de meerwaarde van een gap year. "Wij kijken bij Shell naar de 'total package' van opleidingen en ervaringen opgedaan door sollicitanten", vertelt Marianne Derksen. "Een gap year kan een goede aanvulling zijn op ervaringen die zijn opgedaan tijdens de studie of door parttime werk."

Het moet bij ons meer zijn dan een jaar ertussenuit. We kijken naar de inhoud van dat jaar.

ABN AMRO

Als je een tussenjaar neemt, doe dan iets nuttigs, benadrukken meer bedrijven. "De kwaliteit van zo'n jaar is belangrijk", zegt een woordvoerder van ABN AMRO. "Wat heb je gedaan? Het moet bij ons meer zijn dan een jaar ertussenuit. We kijken naar de inhoud. Dat kan vrijwilligerswerk zijn, maar ook backpacken om de wereld te zien, kan relevant zijn."

Ook bij Ahold moet er wel wat gebeuren tijdens dat jaar. "Je moet niet alleen een jaar gereisd, gefeest en op het strand gelegen hebben. Je moet wel wat hebben gedaan. Vrijwilligerswerk, betaald werk, een project: iets."

Het is niet zo dat een stage zwaarder weegt dan een gap year of andersom, het gaat om het totaalbeeld.

Aegon

Persoonlijk leiderschap

Bij Unilever kijken ze niet specifiek naar tussenjaren. "Waar we vooral op letten is aantoonbaar persoonlijk leiderschap", vertelt een woordvoerder. "Het is dus niet zo dat een stage zwaarder weegt dan een tussenjaar of andersom, het gaat om het totaalbeeld. We zijn op zoek naar mensen die hebben laten zien dat ze buiten de gebaande paden durven gaan."

Ook bij Aegon zijn ze niet per se voor. "Belangrijk is dat mensen hebben geleerd om barrières te doorbreken, nieuwsgierig zijn om verder te kijken dan hun eigen hoekje van de wereld", zegt een woordvoerder "Een gap year kan je dat zeker brengen, maar dat kan ook door een stage of opdracht in het buitenland of een 'onorthodoxe' stap van de ene organisatie of functie naar de andere."

Ik heb iemand aangenomen die een jaar door Australië en Nieuw-Zeeland heeft gereisd en onderweg drie banen heeft gehad. Daar was ik enorm van onder de indruk.

Ahold

Een voorbeeld? "Ik heb iemand aangenomen die een jaar door Australië en Nieuw-Zeeland heeft gereisd en onderweg drie banen had. Daar was ik enorm van onder de indruk, want het is voor een toerist daar heel moeilijk om een werkvisum te krijgen. Dat haar dat drie keer lukte, leerde mij dat ze goed in haar marketingwerk daar was."

Bij de Rabobank vinden ze zo'n tussenjaar niet per se een pre. "Uiteraard kan het wel relevant zijn als je dat jaar zinvol besteedt", laat een woordvoerder weten.

Marlou op reis Marlou Kamphuis

Marlou Kamphuis ging na haar studie een jaar backpacken in Latijns-Amerika. Nu werkt ze bij ING. "Het was echt het moment voor mij, om er voor m'n carrière er nog een jaar tussenuit te gaan. Ik wist wel welke kant ik op wilde maar voelde me nog niet zelfverzekerd genoeg om aan de slag te gaan, dus ben ik gaan reizen. Dat zou iedereen moeten doen."

Toch is een tussenjaar niet voor elke functie een voordeel.

In een lager geschoolde functie is zo'n gap year toch wat lastiger.

Interactief Groep

Uitzendorganisatie Interactief Groep waarschuwt: het is niet voor iedereen een goed plan. "In een lager geschoolde functie is zo'n gap year toch wat lastiger", zegt directeur Mari-Jon Keijlewer van Herk.

"Ik heb het dan met name over specifiek gerichte functies waarvoor je hebt gestudeerd: technisch kaderpersoneel, midden-logisitiek, dan heb je gewoon direct werkervaring nodig om je cv te vullen. Als je er dan een jaar uit bent, merken wij toch dat werkgevers vragen: waarom dan? Wat heb je dan aan toegevoegde waarde gedaan?"

Mari-Jon Keijlewer van Herk, directeur van de Interactief Groep NOS

"In Nederland noemen we dat een gat op het cv", zegt Jos van Moerkerk van uitzendbureau Tence.  "Wij bemiddelen vooral bij mensen die geschoold zijn op mbo-niveau. Bij die mensen krijgt dat tussenjaar een hele andere associatie: je hebt een jaar niet gewerkt. Terwijl een gap year voor iemand die in productie gaat werken toch wel relevant kan zijn."

Eerst werkervaring opdoen

"Ik ben ervan overtuigd dat een mooie reis maken iets doet voor je persoonlijkheid", zegt Keijlewerk van Herk. "Maar om dat als sollicitant uit te leggen aan je nieuwe werkgever, dat is lastig."

Doe het dan later, raden ze bij de Interactief Groep aan. "Bij lager- of middelbaar opgeleide mensen zou ik zeggen: ga eerst vijf jaar werken, probeer dan te kijken: is dit wat ik zoek, ga ik dit de rest van mijn leven doen? Ga dan heel gericht zoeken wat je gaat doen en hoe je dat gap year gaat invullen: dan denk ik absoluut dat het uiteindelijk een toegevoegde waarde is."

ANP

Wil je een tussenjaar nemen, maar heb je geen idee hoe je dat moet betalen? Tips van Guus Staats van kenniscentrum EP-Nuffic:

Kosten tussenjaar
De kosten van een tussenjaar kunnen zo laag blijven als je zelf wil. Het is helemaal afhankelijk van wat je gaat doen, hoe lang je weg gaat, waar je naartoe gaat en of je het zelf regelt of via een organisatie.

Werken en sparen
Veel scholieren werken en sparen zelf voor hun tussenjaar. Je kan de zomer na je eindexamen of de eerste maanden van je tussenjaar gebruiken om te werken en sparen voordat je vertrekt naar het buitenland.

Subsidie
Voor vrijwilligerswerk kan je subsidie krijgen. Via het Erasmus+ programma kan je subsidie aanvragen voor vrijwilligerswerk in alle landen binnen de Europese Unie en een flink aantal buurlanden. Ook vind je er informatie over subsidieaanvragen voor vrijwilligerswerk buiten Europa. Het Wereldsupporter-programma biedt ook subsidies en toelagen wanneer je je als vrijwilliger of stagiair inzet voor een project in het buitenland.

Beurzen
Soms kan je een beurs aanvragen voor een jaar college in de Verenigde Staten. Het Fulbright Campus Scholarship Program is een beurzenprogramma dat scholieren met een vwo-diploma de kans biedt om aan een Amerikaanse universiteit te studeren in het studiejaar aansluitend op de middelbare school.

Ouders
Vaak dragen ouders ook bij. Steeds vaker zien ouders een goed doordacht tussenjaar als een zinvolle investering in je toekomst.

Sponsoring
Als je je gaat inzetten voor anderen, in de vorm van vrijwilligers- of projectwerk, kan je ook een sponsoractie op touw zetten om geld in te zamelen. Bedenk een leuke actie waarmee je sponsoring vraagt om je te kunnen inzetten voor een betere wereld.

Werken in het buitenland
Het is natuurlijk ook mogelijk om in het buitenland te werken. Dan sla je twee vliegen in één klap: je dekt de kosten van je tussenjaar terwijl je in het buitenland bent. Je kan werken tegen betaling, maar ook tegen kost en inwoning (en soms nog een extra zakcentje).