NOS Nieuws Politiek Aangepast

Rutte maakt nogmaals excuus aan slachtoffers kinderopvangaffaire

  • Het was vandaag de laatste dag van de openbare verhoren
  • Twee weken lang hoorde de commissie topambtenaren en politici
  • De commissie hoorde als laatste getuigen minister Hoekstra en premier Rutte
Liveblog gesloten
  • Verhoor afgelopen

    Voorzitter Van Dam sluit het verhoor van Rutte af. Hij was de laatste getuige die is gehoord. De commissie presenteert op 17 december het eindverslag.

  • Rutte: nogmaals excuus

    Rutte is het met minister Hoekstra eens dat de kindertoeslagaffaire misschien nooit aan het licht was gekomen als de Kamerleden als Omtzigt en Leijten er niet zo hard op hadden "zitten duwen". De premier herhaalt de excuses die hij eerder aan de betrokken ouders heeft gemaakt. Hij schaamt zich ervoor dat hij tien jaar premier is geweest en dat het probleem niet is opgelost. "Uiteindelijk ben ik de in de ogen van het land de baas is van het spul."

    Rutte gaat ook nog eens met de betrokkenen praten. "Dat was ik al van plan om in de zomer te doen, maar dat is er door corona nog niet van gekomen.

  • Rutte: Kamer niet adequaat geïnformeerd

    Op de vraag of Rutte vindt dat de Kamer adequaat is geïnformeerd over de toeslagenaffaire, zegt de premier: "Nee, terugkijkend niet. Dat memo van mevrouw Palmen had de Kamer natuurlijk moeten bereiken." Het gaat dan om een memo uit 2017 van een topambtenaar, die vond dat ouders te hard werden aangepakt. Dat memo bleef lang onopgemerkt.

  • 'Toeslagenaffaire is vergelijkbaar met aardbevingen Groningen'

    Het verhoor van premier Rutte gaat verder. Hij gaat in op de vergelijking die hij eerder maakte tussen de toeslagenaffaire en de aardbevingen in Groningen. "Hier is een verschrikkelijk ongeluk gebeurd. Dit is overheidsfalen. Dit is de bal die richting het ravijn rolde en niemand stak een poot uit."

    Hij wijst erop dat de overheid een schild had moeten zijn voor burgers, maar dat in dit geval niet is geweest.

  • Het verhoor is een kwartier geschorst

    Om 15.35 uur gaat het verhoor van premier Rutte verder.

  • 'Affaire lijkt op bal die richting ravijn rolt'

    Rutte zegt stellig dat het helpen van mensen prioriteit had bij het kabinet. De rest, het oplossen van een politiek probleem bijvoorbeeld, was wat hem betreft achtergrondmuziek. "Het ging echt om de mensen die nu ook weer op het Plein staan. Het is verschrikkelijk wat hen is overkomen: huwelijksproblemen, kinderen die het moeilijk hebben."

    Hij vergelijkt de affaire met een bal die richting een ravijn rolt en op een gegeven moment niet meer te stoppen is.

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Rutte: de bal rolde in het ravijn
  • 'Snel was goede staatssecretaris, had wat mij betreft niet weg gehoeven'

    Vanaf juni 2019 is de kinderopvangtoeslagaffaire echt een groot onderwerp, zegt premier Rutte. Vanaf dan heeft hij er bemoeienis mee. Hij biedt staatssecretaris Snel zijn hulp en ondersteuning aan. Hij vindt het overigens onterecht dat Snel moest vertrekken. "Hij was een goede staatssecretaris. Ik had het volste vertrouwen in zijn aanpak."

  • Rutte: ik had moeten waarschuwen voor de balans

    Rutte geeft toe dat ambtenaren door de verharding van de fraude-aanpak, na onder meer de 'Bulgaren-fraude', misschien het gevoel hebben gekregen dat ze verder konden gaan dan ze anders zouden doen. "We hebben oog gehad voor de balans, maar het kan zijn dat u ook gelijk heeft en dat mensen grenzen hebben overschreden."

    De premier zegt dat dit een van de lessen is die hij heeft getrokken: dat hij mensen had moeten waarschuwen dat fraude hard moet worden aangepakt, maar dat de balans ook goed in de gaten moet worden gehouden.

  • Rutte: ik vind ook dat fraude moet worden aangepakt, maar wel in balans

    Rutte heeft in zijn beginperiode als premier regelmatig gezegd dat alles op alles moet worden gezet om fraude te bestrijden. "Jazeker, daar heb ik een opvatting over." Hij wijst erop dat het destijds niet om deze zaak ging, maar om bijvoorbeeld de 'Bulgaren-fraude' met onder meer huursubsidie. Hij vindt dat er wel oog moet zijn voor de menselijke maat.

  • Rutte: in een keer alle info naar buiten brengen

    Rutte zegt dat hij het verstandig vond om met de beantwoording van het wob-verzoek van 7 juni te wachten tot het rapport van de commissie-Donner er was. Dat kwam in oktober uit. Maar de premier vond het een goed idee om zo lang te wachten omdat het hem beter leek om alle informatie in een keer naar buiten te brengen.

    Premier Rutte bij de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ANP
  • Rutte ontkent dat hij stukken heeft tegengehouden

    Twee dagen na de ministerraad op 7 juni werd er een wob-verzoek gedaan. Het antwoord daarop liet lang op zich wachten, beaamt Rutte. Maar hij ontkent dat hij de beantwoording heeft tegengehouden. Wel heeft hij geadviseerd om alle stukken in een keer naar buiten te brengen. "Maar dat heeft niet geleid tot weken vertraging."

  • Rutte: de bom ontplofte op 7 juni 2019

    De bom ontplofte wat Rutte betreft tijdens de ministerraad op 7 juni 2019. "Toen was iedereen op de hoogte van de ernst in elk geval wat betreft de CAF-11-ouders." Dat is de eerste groep van ongeveer 300 ouders, waarvan duidelijk werd dat zij het slachtoffer waren van een keiharde terugvordering van toeslagen.

  • Rutte: memo-Palmen viel niet onder Rutte-doctrine

    Het gaat over de zogenoemde Rutte-doctrine. Zo wordt het uitgangspunt genoemd dat ambtenaren onderling vrijelijk moeten kunnen communiceren. De premier vindt dat hun mails bijvoorbeeld niet mogen worden opgevraagd. Hij maakt een uitzondering voor wat hij klokkenluiderssignalen noemt, zoals het memo van topambtenaar Palmen uit 2017, waar het de afgelopen weken vaak over gaat. Daarin waarschuwde zij dat er sprake was van onbehoorlijk bestuur en dat ouders gecompenseerd moesten worden. Het memo werd genegeerd en dook opnieuw op in 2019.

  • Rutte: niet bewust weinig aantekeningen gemaakt

    Kamerlid Kuiken verbaast zich erover dat er nauwelijks aantekeningen gevonden zijn van gesprekken tussen ambtenaren op het ministerie van Algemene Zaken en de premier. Het lid van de parlementaire ondervragingscommissie vraagt zich af of er bewust heel weinig wordt opgeschreven, zodat die stukken ook niet kunnen worden opgevraagd. Rutte ontkent dat. Hij zegt dat de lijnen binnen AZ gewoon kort zijn. "Het is maar een klein ministerie." Volgens hem wordt er alleen grappenderwijs weleens gewezen op de Wet Openbaar Bestuur, op basis waarvan journalisten en Kamerleden bijvoorbeeld een Wob-verzoek kunnen indienen. Kuiken: "Maar ik weet uit ervaring dat in elke grap een kern van waarheid zit".

  • Ook Rutte werd zich pas in juni 2019 bewust van grote problemen

    Ook Rutte hoorde pas in juni 2019 van de omvang van de problemen met de kinderopvangtoeslag. Hij kan zich niet herinneren dat hij hier een gesprek over heeft gehad met een van de betrokken bewindspersonen. "Kan zijn, hoor, dat daarover gesproken is. Maar dat staat mij niet meer bij."