liveblog
NOS NieuwsAangepast

Tweede Kamer debatteert: wat moet er gebeuren met uitslag referendum?

liveblog gesloten

Het debat is afgelopen

ANP
Premier Rutte en minister Koenders in vak K

Premier Rutte en minister Koenders moeten nu aan de slag. Volgende week dus de stemming over de moties.

Alleen PVV en Bontes/Van Klaveren voor motie van wantrouwen

Voor de motie van wantrouwen van de PVV hebben alleen de PVV zelf en de groep Bontes/Van Klaveren gestemd.

Alleen PVV en Bontes/Van Klaveren voor motie van wantrouwen

Er wordt zo gestemd over de motie van wantrouwen van de PVV

Het is gebruikelijk om over moties van wantrouwen meteen na het debat te stemmen, want het kabinet of een minister moeten meteen te horen krijgen of er nog voldoende vertrouwen is van de Tweede Kamer of niet. Over de andere moties wordt volgende week gestemd. De motie van wantrouwen van de PVV haalt volgens verwachting overigens geen meerderheid.

Rutte: er is ongemak en bezorgdheid in Brussel

Er is ongemak en bezorgdheid in Brussel over de effecten die openlijke gesprekken over de uitslag van het Nederlandse referendum kunnen hebben op het Brexit-referendum in Groot Brittannië, zegt premier Rutte. Daarom verwacht hij niet dat hij voor 23 juni, de datum van het Brexit-referendum, al iets kan zeggen over zijn eventuele onderhandelingsresultaten in Brussel.

Rutte: we gaan per direct aan de slag

Premier Rutte zegt de PvdA toe dat het kabinet meteen gaat beginnen met de gesprekken met de andere EU-landen over wijzigingen in het associatieverdrag met Oekraïne.

Rutte: we gaan per direct aan de slag

Het debat is geschorst tot 23.30 uur

Daarna reageert premier Rutte op de ingediende moties.

Dit is nu de stand van zaken

Het kabinet krijgt van VVD en PvdA de tijd om de uitslag van het referendum in Europa te bespreken. Premier Rutte wil onderhandelen over aanpassingen van het associatieverdrag met Oekraïne, aanpassingen die de nee-stemmers volgens hem willen. Rutte heeft al toegezegd dat als dat niet lukt, het verdrag wat hem betreft niet wordt goedgekeurd door Nederland.

Rutte heeft toegezegd dat hij probeert voor de zomer hier duidelijkheid over te krijgen. Hij en minister Koenders zullen verschillende gelegenheden gebruiken om met hun Europese collega's te spreken. Een belangrijk moment is volgens Rutte een Europese Raad op 23 en 24 juni in Brussel. "Ik zal mijn best doen om voor de zomer met een resultaat te komen," zei Rutte.

Ook op 23 juni is het Brexit-referendum in Groot Brittannië.

PVV dient weer motie van wantrouwen tegen Rutte in

De PVV dient opnieuw een motie van wantrouwen tegen premier Rutte in en heeft ook de motie van de SP ondertekend, om de goedkeuring voor het associatieverdrag met Oekraïne onmiddellijk in te trekken.

Hele oppositie steunt motie SP voor intrekken goedkeuring

De motie van de SP om de goedkeuring voor het associatieverdrag met Oekraïne onmiddellijk in te trekken, is ondertekend en wordt dus gesteund door alle oppositiepartijen.

Hele oppositie steunt motie SP voor intrekken goedkeuring

SP: kabinet blaast referendumwet op

SP-Kamerlid Van Bommel denkt dat het kabinet een besluit over het referendum wil uitstellen omdat Nederland nu voorzitter van de EU is, tot aan de zomer. Ook denkt Van Bommel dat het Brexit-referendum van Groot Brittannië in juni er iets mee te maken heeft, en dat het kabinet dat eerst wil afwachten. Hij vindt dat het kabinet met de derde tussenoplossing van Rutte, om te proberen het verdrag te wijzigen, de referendumwet opblaast.

Na de schorsing is dit opnieuw de volgorde van de sprekers

De spreektijd in minuten is in de tweede termijn, de tweede keer dat de Kamerleden aan het woord komen, wel korter.

NOS
Sprekerslijst referendumdebat

Het debat wordt voor een kwartier geschorst

Het gaat om ongeveer 22.40 uur weer verder. De oppositiepartijen willen met elkaar overleggen voor zij aan het tweede termijn (de tweede keer dat zij een voor een mogen spreken) gaan beginnen.

De kaarten lijken geschud

Het kabinet vraagt om meer tijd en krijgt dat van coalitiepartijen VVD en PvdA, een meerderheid van de Tweede Kamer. In ieder geval tot de zomer. Minister Koenders gaat volgende week met zijn Europese collega's praten, Rutte spreekt zijn collega's op een Europese top eind juni.

Rutte zegt dat het referendum in Groot Brittannië over Brexit het nu vrijwel onmogelijk maakt om openlijk over het Nederlandse referendum te onderhandelen. "Maar ik doe mijn best om het voor de zomer te doen."

Rutte: geef ons de kans

Premier Rutte vraagt rechtstreeks aan de Kamer of de partijen hem en het kabinet de kans willen geven om die gesprekken met de andere EU-landen aan te gaan. "Laat ik het even heel persoonlijk maken en het rechtstreeks aan u vragen."

PvdD-leider Thieme: "Wat een gespin van de premier. Ik hoop dat niemand daar intrapt." Rutte reageert: "Ik weet dat mevrouw Thieme van Partij voor de Dieren is maar deze spin die ken ik niet."

Persoonlijke oproep Rutte: geef ons de kans

Kabinet gaat praten met campagnevoerders

Rutte: praten met referendum campagnevoerders

PVV-leider Wilders wordt er bijna wanhopig van zegt hij

PVV-leider Wilders is het duidelijk niet eens met de keuze van het kabinet. "Een entreeticket, hoe durft de heer Rutte dat woord in de mond te nemen. De kiezer heeft niet gestemd voor een entreeticket maar voor een exitticket. Ik word er bijna wanhopig van!" Rutte: "Dat is het laatste dat ik wil. Hoewel..."

SGP-leider Van der Staaij vraagt zich ook af of het nu wel zo verstandig is met hetzelfde verdrag door te gaan en te proberen het te wijzigen. Rutte blijft erbij dat dat de kans het grootst maakt dat er ook echt inhoudelijk iets gebeurt met het nee van de kiezers.

Wilders wordt bijna wanhopig van Rutte

CDA-leider Buma: nee is nee anders is vertrouwen kiezer weg

Het CDA is het niet eens met het kabinet. Volgens hem, hoe vervelend hij het zelf ook vindt, heeft de kiezer duidelijk nee gezegd tegen het hele associatieverdrag met Oekraïne, en niet gestemd voor een paar wijzigingen. Buma is bang dat de kiezer het vertrouwen in de politiek verliest als het kabinet niet onmiddellijk de goedkeuringswet intrekt.

Premier Rutte zegt dat het een raadgevend referendum is en geen bindend referendum, waardoor het kabinet de ruimte heeft om te bepalen wat er met de nee-stem moet gebeuren.

Rutte: er zijn drie mogelijkheden, ik kies voor de derde

Er zijn drie mogelijkheden, zegt Rutte. Het kabinet kan de uitslag van het raadgevende referendum naast zich neerleggen, maar daar kiest het kabinet niet voor. De andere optie is nee=nee. "Maar dan staat Nederland volledig buiten spel, dus daar kiest het kabinet niet voor". De derde optie is volgens Rutte dat het kabinet iets doet met de nee-stemmen.

"Als we nu al de goedkeuringswet intrekken, dan zijn we onze entreeticket kwijt om nog te kunnen praten over inhoudelijke wijzigingen in het verdrag met Oekraïne", zegt premier Rutte. Hij belooft dat als die gesprekken met andere EU-landen op niets uitlopen, het kabinet dan niet zal overgaan tot ratificeren.

Rutte: Nederland nu niet al buitenspel zetten

Rutte: we gaan het referendum goed evalueren

Premier Rutte zal binnenkort met een voorstel komen over hoe het referendum en de organisatie daarvan zal worden geëvalueerd. Hij zal daarbij rekening houden met de wensen van de Kamer, bijvoorbeeld dat het onafhankelijk moet.

Premier Rutte gaat zo aan de beantwoording van de vragen beginnen

Premier Rutte en minister Koenders staan al klaar in de grote zaal met de blauwe stoeltjes. Maar de Kamerleden zijn nog niet allemaal terug, dus het debat kan nog niet verder.

Bart Nijman niet tevreden met verloop debat

Bart Nijman van GeenPeil, naast Thierry Baudet een van de initiatiefnemers van het referendum, is niet echt tevreden over hoe het debat verloopt. VVD en PvdA geven het kabinet de tijd. Er lijkt geen meerderheid te zijn voor het onmiddellijk intrekken van de goedkeuring aan het associatieverdrag met Oekraïne.

De uitslag van het referendum krijgt nog steeds buitenlandse aandacht

Voetbal of politiek?

Het debat is geschorst tot 21.40 uur

Dan zullen premier Rutte en minister Koenders de vragen uit de Kamer beantwoorden en vertellen hoe zij met de uitslag van het Oekraïne-referendum willen omgaan.

Partij voor de Dieren wil goedkeuring verdrag meteen van tafel

PvdD-leider Thieme vindt dat de goedkeuring van het Oekraïne-verdrag onmiddellijk van tafel moet. " De bevolking heeft geen goedkeuring gegeven aan marginale wijzigingen. Nee, de bevolking heeft het verdrag afgewezen."

Thieme blikt terug op de campagne zegt dat het voor het eerst was dat de PvdD samen met de kippenboeren heeft gestreden tegen het verdrag en tegen Oekraïnse plofkippen. Op verzoek van D66-Kamerlid Verhoeven wil zij nog wel een keer herhalen dat zij, ondanks deze samenwerking met de kippenboeren, nog steeds tegen de bio-industrie is.

Thieme: uitstel is klap in gezicht kiezer

GroenLinks: we moeten met een schone lei beginnen

GroenLinks-Kamerlid Grashoff vindt dat eerst de goedkeuringswet voor het associatieverdrag met Oekraïne moet worden ingetrokken, voordat de politiek verder kan praten over de andere gevolgen van het referendum. "We moeten met een schone lei beginnen anders roept alles wat we bespreken wantrouwen op."

Grashoff: nee niet verdoezelen

PVV-leider Wilders: de PvdA staat op een zeteltje of acht

Wilders vindt dat de PvdA heeft gelogen over wat er met de uitkomst van het referendum zou gebeuren en dat de partij daarom "op een zeteltje of acht" staat. Hij spoort de PvdA aan een ander standpunt in te nemen. "Ik neem aan dat u nog wel wat kiezers wilt overhouden". De mensen op de publieke tribune moesten hier om lachen waarna de Kamervoorzitter weer verzocht om terughoudende reacties, ook al vinden zij de grappen leuk.

PvdA: kabinet krijgt maximaal tot de zomer de tijd

De PvdA geeft het kabinet tot de zomer de tijd om te onderzoeken wat de gevolgen moeten zijn van de referendum-uitslag. De PvdA steunt het idee van het kabinet om de bezwaren van de nee-stemmers met de 27 andere EU-landen te bespreken. PvdA-Kamerlid Servaes: "Minister Koenders heeft volgende week al een afspraak met zijn Europese collega's, ik neem aan dat hij daar al een en ander gaat bespreken." De PvdA geeft het kabinet tot de zomer de tijd.

Afgelopen vrijdag zei premier Rutte ongeveer hetzelfde. Rutte zei dat het nog weken of maanden kan duren voor het kabinet een besluit neemt over de uitkomst van het referendum. Hij wil eerst, op een Europese top eind juni, met zijn collega's van de 27 andere Europese lidstaten overleggen.

PvdA'er Servaes: bal ligt bij kabinet