Elizabeth Holmes AFP

In de rechtbank van San José in de Amerikaanse staat Californië beraadslaagt een jury al drie dagen over het lot van ondernemer Elizabeth Holmes. De 37-jarige Holmes werd gezien als vrouwelijke tegenhanger van techondernemers als Elon Musk en Jeff Bezos. Totdat haar medische startup Theranos niets meer waard was.

Holmes staat al geruime tijd terecht omdat ze door de openbaar aanklager wordt beschuldigd van jarenlange fraude. Ze zou de technologie van Theranos beter hebben voorgesteld dan die was. Met haar bedrijf zou ze investeerders, artsen en patiënten hebben bedrogen. Er hangt haar tot 20 jaar gevangenisstraf boven het hoofd. Onduidelijk is wanneer de jury tot een oordeel komt: dat kan snel gebeuren, maar het kan ook na Kerst worden.

Helemaal mis

Theranos werd bekend door een nieuw soort bloedtests. Het bedrijf claimde een apparaat te hebben ontwikkeld waarmee op efficiënte wijze tests voor allerlei ziektes konden worden gedaan, met slechts een speldenprik aan bloed. Grote investeerders en partners haakten aan. In 2014 was het bedrijf bijna 9 miljard euro waard.

Maar binnen de muren van Theranos, zoals veel technologische startups gevestigd in Silicon Valley, was het helemaal mis. Terwijl Holmes en haar medebestuurders grote deals bleven sluiten, werden in het laboratorium bloedtests uitgevoerd met apparaten van andere bedrijven. De eigen technologie werkte niet goed.

Laboratoriummedewerkers die dat naar buiten wilden brengen, zouden door Holmes zijn geïntimideerd. Ze kregen brieven van advocaten en werden gevolgd door een privédetective. In 2015 kwam er ook van buiten kritiek op Theranos.

Informatie vernietigd

Twee hoogleraren medicijnen kwamen onafhankelijk van elkaar tot de conclusie dat de technologie van het bedrijf lang niet zo betrouwbaar was als Holmes zei. Datzelfde jaar onthulde The Wall Street Journal dat Theranos met apparatuur van andere commerciële partijen werkte.

Het bedrijf kwam daarna in grote problemen. In 2018 trok Holmes de stekker eruit. Daarbij zou ze belastende informatie over de technologie en bedrijfsvoering hebben vernietigd. Niet lang daarna werden Holmes en haar mededirecteur en ex-geliefde Ramesh Balwani aangeklaagd door het Amerikaanse openbaar ministerie.

'Naïeve ondernemer'

De vraag is nu in hoeverre Holmes anderen bewust heeft misleid. Haar advocaten bepleiten dat ze slechts een wat naïeve ondernemer was, die heilig geloofde in haar product. Bovendien zou ze niet in staat geweest zijn om het bedrijf goed te leiden, omdat ze jarenlang emotioneel en seksueel misbruikt zou zijn door Balwani. De negentien jaar oudere Balwani zou zeggenschap hebben gehad over met wie Holmes mocht praten en wat ze mocht eten. De rechtszaak tegen hem begint in januari.

Holmes heeft tijdens het proces echter toegegeven dat zij de volledige controle had over het bedrijf. Ook liet zij weten spijt te hebben van hoe ze klokkenluiders behandeld heeft, onder wie haar laboratoriummedewerkers en onderzoeksjournalist John Carreyrou van The Wall Street Journal.

De Amerikaanse streamingsdienst Hulu maakt momenteel een serie over Theranos, met actrice Amanda Seyfried in de rol van Holmes.

STER reclame