Najin met haar bewakers, najaar 2019 AFP

Een van de twee laatste noordelijke witte neushoorns is teruggetrokken uit het fokprogramma dat de soort van uitsterven moet redden.

Wetenschappers hebben besloten om niet langer eicellen te oogsten van de 32-jarige Najin, na een "ethische risicobeoordeling" waarin rekening werd gehouden met haar leeftijd, gezondheid en andere factoren.

De andere nog levende witte neushoorn is Najins 21-jarige dochter Fatu. Zij kan geen zwangerschap voldragen door een aandoening aan haar baarmoeder. Het laatste mannetje van de soort stierf in 2018, maar zijn sperma is verzameld en wordt gebruikt om eicellen te bevruchten.

Embryo's

Sinds 2019 zijn er tachtig eicellen weggenomen van Najin en Faty. Daarvan zijn tot nu toe twaalf embryo's gemaakt met het sperma van twee overleden mannetjes. Wetenschappers hopen die embryo's te implanteren in speciaal daarvoor geselecteerde draagmoeders uit een populatie van zuidelijke witte neushoorns.

"Een dier terugtrekken uit een natuurbeschermingsprogramma vanwege dierenwelzijnsoverwegingen, is meestal geen kwestie om lang over na te denken. Maar wanneer dat ene dier 50 procent van de totale populatie uitmaakt, dan overweeg je die beslissing meerdere keren", zei dierenarts Frank Görlitz van het bedrijf BioRescue, het wetenschappelijk bedrijf dat het onderzoek leidt. Naast haar hoge leeftijd, toonde de echografie verschillende kleine tumoren op Najins baarmoeder en een cyste op haar eierstok.

Ze blijft wel deel uitmaken van het programma. Volgens BioRescue kunnen haar weefselmonsters nuttig zijn voor stamcelonderzoek, en hopen ze dat "ze haar sociale kennis en gedrag kan overdragen aan toekomstige nakomelingen", mochten die er komen via het inbrengen van embryo's in andere neushoornvrouwtjes.

Najin (r) met dochter Fatu AFP

De noordelijke witte neushoorn is bijna uitgestorven, onder meer door stroperij en het verlies van leefgebied. Najin kwam ter wereld in een Tsjechische dierentuin, maar werd later ondergebracht in een reservaat in Kenia. Daar wordt ze voortdurend door bewakers in het oog gehouden om haar tegen stropers te beschermen.

Op de twee vrouwtjes na zijn alle witte neushoorns nu van de zuidelijke ondersoort: zo'n 20.400 in totaal. De witte neushoorn is de meest voorkomende van alle vijf neushoornsoorten. Ook als de noordelijke ondersoort verdwijnt, blijven er dus nog relatief veel witte neushoorns over.

De wetenschappers hopen een kudde van tien tot vijftien dieren te kunnen creëren in hun natuurlijke leefomgeving in Afrika. Ze verwachten dat, als alles goed gaat, het eerste kalf over drie jaar het levenslicht ziet.

STER reclame