Pamfletten bij een protest tegen de wet in Austin afgelopen mei AFP

Mensenrechtenexperts van de Verenigde Naties hebben het aanscherpen van de abortuswet door de Amerikaanse staat Texas krachtig veroordeeld. In een interview met The Guardian spreken zij onder meer van "de ergste vorm van discriminatie op grond van geslacht".

Sinds vorige week is een abortus na ongeveer zes weken in Texas alleen nog onder zeer strenge voorwaarden mogelijk. Ook staat in de wet dat mensen die ondersteuning bieden bij een illegale abortus 10.000 dollar moeten betalen aan degene die hen aangeeft. Dat geldt niet alleen voor medici die de abortus uitvoeren, maar bijvoorbeeld ook voor naasten die psychische steun bieden.

"Deze nieuwe wet maakt abortus onveilig en dodelijk, en creëert een hele lijst met risico's voor vrouwen en meisjes", zegt Melissa Upreti, mensenrechtenadvocaat en voorzitter van de VN-werkgroep tegen discriminatie van vrouwen. "De wet is ten diepste discriminerend en overtreedt meerdere rechten die in het internationaal recht zijn vastgelegd."

Een poging om de nieuwe wet ongeldig te laten verklaren, werd door het Amerikaanse Hooggerechtshof afgewezen. Vijf van de negen rechters oordeelden dat de wet kon doorgaan. Een bijzonder besluit, omdat de wet haaks staat op de uitspraak in de roemruchte zaak Roe v. Wade uit 1973, waarin werd vastgelegd dat vrouwen het recht hebben te beslissen over hun eigen lichaam.

President Biden sprak zich kritisch uit over de nieuwe wet en over het besluit van het Hooggerechtshof, dat hij "een ongekende aanval op de grondrechten van vrouwen" noemde.

Ook mensenrechtenadvocaat Upreti is kritisch op het hof. "De wet en de manier waarop die tot stand kwam door de weigering van het Hooggerechtshof om ervoor te gaan liggen met bestaande jurisprudentie, werpt niet alleen Texas terug, maar, in de ogen van de internationale gemeenschap, het hele land."

Reem Alsalem, onafhankelijk toezichthouder van de VN op het gebied van geweld tegen vrouwen, zegt tegen The Guardian dat de rechters van het Hooggerechtshof vrouwen in een potentieel gevaarlijke situatie brengen, zeker vrouwen in een kwetsbare positie.

Wat ze vooral kwalijk vindt, is dat de wet geen uitzondering maakt voor verkrachting of incest. "Dat verergert hun trauma en hun geestelijke en fysieke lijden."

Ook op andere plaatsen is er verzet tegen de nieuwe wet. Zo bestookten bijvoorbeeld activisten op TikTok vorige week een website van de grote anti-abortusorganisatie Texas Right to Life waar burgers anoniem overtreders van de wet konden melden.

Een screenshot van een gebruiker op TikTok die meedeed aan de actie TikTok

De activisten overspoelden de website met 'tips' over mensen die zich niet aan de wet zouden houden: zo kwamen er tips binnen over de Republikeinse gouverneur van Texas Greg Abbott - die de wet zelf ondertekende - en een reeks tekenfilmfiguren.

Ook meerdere bedrijven kwamen in opstand tegen de wet. Zo haalde webhostingbedrijf GoDaddy een website offline van Texas Right to Life, omdat die de servicevoorwaarden zou hebben geschonden.

Vervoersdiensten Lyft en Uber lieten weten dat ze de juridische kosten zullen betalen als hun chauffeurs worden vervolgd als gevolg van de nieuwe wet. Lyft zei daarnaast een miljoen dollar te doneren aan Planned Parenthood, een organisatie die gezondheidszorg levert aan vrouwen.

Datingapps Bumble en Match, beide uit Texas, zeiden een steunfonds in het leven te roepen voor mensen die door de nieuwe wet worden getroffen. "Bumble is door vrouwen opgericht en wordt door vrouwen geleid en komt sinds dag één op voor de kwetsbaarsten. We zullen blijven vechten tegen regressieve wetten", twitterde het bedrijf.

STER reclame