De menigte rond het vliegveld in Kabul tijdens de evacuaties EPA

De afgelopen tijd heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken bijna 22.000 verzoeken gekregen van mensen in Afghanistan die denken in aanmerking komen om naar Nederland te worden geëvacueerd. De demissionaire ministers Kaag en Bijleveld en staatssecretaris Broekers-Knol schrijven in een 'feitenrelaas' aan de Tweede Kamer dat tot zondag op het speciale mailadres bijna 41.000 mails zijn binnengekomen. Daarvan zijn er 21.512 "die in eerste instantie betrekking lijken te hebben op de motie-Belhaj c.s.".

Met die motie vraagt de Tweede Kamer het kabinet behalve tolken ook mensen die op een andere manier voor Nederland hebben gewerkt te evacueren. Het gaat dan bijvoorbeeld om beveiligers en koks, en ook om journalisten en voorvechters van mensenrechten.

De bewindslieden benadrukken dat één mail betrekking kan hebben op meerdere personen en dat het aantal mensen om wie het gaat dus veel groter is dan het aantal mails: "In sommige situaties wordt met een mail de situatie van een grote groep mensen onder de aandacht gebracht." Kaag, Bijleveld en Broekers schrijven dat uit een verdere inventarisatie moet blijken om hoeveel mensen het precies gaat. De ministeries proberen contact te houden met Nederlanders en tolken die nog in Afghanistan zijn.

1673 mensen geëvacueerd

Volgens het feitenrelaas zijn de afgelopen weken 1673 mensen vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul naar Nederland geëvacueerd. De Kamer had het kabinet gevraagd de feiten rond de evacuatie op een rij te zetten. Kamerleden hebben steeds veel kritiek gehad, met name op het tempo waarin tolken en anderen die voor Nederland hebben gewerkt naar Nederland zijn gebracht.

Nederlandse militairen hebben vorige maand zeker zes gezinnen weggestuurd van het vliegveld in Kabul, terwijl ze op de evacuatielijst stonden en voor evacuatie waren opgeroepen, bleek eerder vandaag. Nesar Ahmed is een broer van drie mannen die nog in Afghanistan zitten. Hij is teleurgesteld, vertelt hij in deze video:

Naser Ahmed voelt zich in de steek gelaten door Nederland

De bewindslieden benadrukken dat het relaas is gebaseerd op de informatie die tot nu toe beschikbaar is. Ze schrijven dat het kabinet de inspanningen voortzet om nog meer mensen te evacueren. "Ook zal de operatie na afloop onafhankelijk geëvalueerd worden om lering te trekken uit de gebeurtenissen."

Motie-Belhaj

Volgens de ministers en de staatssecretaris bestaat de naar Nederland gebrachte groep uit 708 Nederlanders, 371 tolken en anderen die werkten voor internationale militaire of politiemissies inclusief hun gezinsleden.

Daarnaast zijn 211 plaatselijke ambassademedewerkers, inclusief families, 15 lokale EU-medewerkers, 30 VN-medewerkers, 19 mensen die voor de NAVO werkten en nog 319 die vallen onder de doelgroepen van de motie-Belhaj geëvacueerd.

Kaag, Bijleveld en Broekers schrijven ook dat aanvankelijk nog een team van Buitenlandse Zaken en Defensie en een C-130 Hercules-transportvliegtuig in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad achterbleven om eventueel te worden ingezet. Maar die zijn het afgelopen weekend naar Nederland teruggekeerd, toen "duidelijk werd dat op korte termijn geen inzet werd voorzien".

Plenair debat

De Tweede Kamer houdt binnenkort een plenair debat over de evacuaties en hoe het kabinet met uitspraken van de Kamer is omgegaan. Veel Kamerleden vinden dat het feitenrelaas veel vragen oproept en zeggen ook nu nog dat het kabinet te laat in actie is gekomen.

"Het debat moet ook snel duidelijkheid verschaffen aan de honderden mensen die nog in afwachting zijn van evacuatie", zegt PvdA-Kamerlid Piri. Zij diende het verzoek voor het debat in mede namens een grote meerderheid van de andere partijen. Bij het debat moet behalve de drie ondertekenende bewindslieden ook demissionair premier Rutte aanwezig zijn.

STER reclame