EPA

Vanaf begin volgend jaar kunnen verschillende soorten diensten, waaronder Spotify en Netflix, in hun iPhone- en iPad-apps het betaalsysteem van Apple gaan omzeilen. De tech-reus doet daarvoor een concessie: de partijen mogen voortaan in hun app een link plaatsen naar hun site waar gebruikers een abonnement kunnen afsluiten.

Dit lijkt een kleine aanpassing, maar het betekent voor dit soort partijen een significante verandering. Het komt er in de praktijk op neer, al schrijft Apple dat niet letterlijk op, dat ze geen commissie van 15 of 30 procent hoeven te betalen (als ze dat al deden).

De aanpassing komt na druk uit Japan, waar al enkele jaren een onderzoek loopt naar Apple.

Games uitgesloten

De nieuwe maatregel geldt voor wat Apple zelf reader-apps noemt. Het bedrijf schaart hieronder digitale magazines, kranten, boeken, audio, muziek en video. Een belangrijke categorie die van deze maatregel is uitgesloten is games. Daardoor heeft dit ook geen gevolgen voor de rechtszaak die loopt tussen Fortnite-maker Epic en Apple. Volgens onderzoeksbureau Sensor Tower zijn verkopen in games goed voor twee derde van de App Store-omzet: omgerekend ruim 40 miljard euro in 2020.

Dat laat direct ook de beperking van deze maatregel zien: het geldt voor specifieke categorieën. Het blijft bovendien afwachten wat de bedrijven in de praktijk wel en niet mogen. Dat wordt pas volgend jaar duidelijk.

De voorgenomen wijzigingen zijn een reactie op een onderzoek van de Japanse toezichthouder dat sinds 2016 loopt. Apple werd daarin verdacht van een aantal overtredingen. Die zaak wordt nu gesloten. Tegelijkertijd loopt er naar aanleiding van een klacht van Spotify, die voor een deel hierop gebaseerd is, een onderzoek bij de Europese Commissie. Apple is in dat onderzoek staat van beschuldiging gesteld.

Vragen over uitwerking

Het Mediahuis, in Nederland uitgever van onder meer De Telegraaf en NRC, laat in een reactie weten blij te zijn met de stap. "Het is goed dat er een compromis wordt aangeboden, dat is niet gebruikelijk", zegt topman Rien van Beemen tegen de NOS. "Alleen weten we nog niet helemaal wat dit precies betekent: the devil is in the details." Voor hem is het nog onduidelijk hoe de betalingen gaan lopen en daarmee weet hij niet zeker of ook de commissiekosten verdwijnen. Van Beemen noemt dit een "essentiële voorwaarde". DPG Media kan vandaag niet reageren.

Spotify en Netflix hebben nog geen officiële reactie; achter de schermen klinkt bij een partij wel de boodschap dat één aanpassing niet alle problemen wegneemt. Spotify's hoofd juridische zaken, Horacio Gutierrez, retweette wel een bericht van een tech-analist op Twitter. Die stelde in reactie op het nieuws dat "fragmentarische veranderingen vrij snel worden weggevaagd door systemische aanpassingen". Met het delen van de tweet lijkt Gutierrez te suggereren dat hij dit niet genoeg vindt. Diezelfde analist zegt overigens ook op Twitter dat Spotify hiermee "bijna alles krijgt wat het wil".

De topman van Epic, het bedrijf dat momenteel in een rechtszaak is verwikkeld met Apple over de downloadwinkel, zegt op Twitter onder meer dat Apple dagelijks kijkt hoe het "weg kan komen met hun koppelverkooppraktijken". Die is, met andere woorden, dus niet tevreden.

Groeiend protest

De afgelopen jaren is het verzet tegen Apples App Store-beleid flink gegroeid. Entertainmentdiensten als Netflix en Spotify, maar ook uitgevers, vinden het oneerlijk dat zij geen mogelijkheid om hebben om hun potentiële klanten te informeren over het feit dat ze via hun eigen site een goedkoper abonnement kunnen aanbieden.

Als ze klanten een abonnement via de App Store laten afsluiten, komen hier namelijk aanvullende kosten bij. Spotify deed dit een tijdje en berekende dit door aan de consument: het abonnement was daardoor 12,99 in plaats 9,99 euro. In 2016 is het hiermee gestopt. Wie hier nu in de Spotify naar zoekt krijgt de boodschap: "Je kunt in de app niet upgraden naar Premium. Tsja, wij vinden het ook niet ideaal." Hetzelfde geldt voor Netflix. Deze apps leveren Apple dus nu al geen nieuwe inkomsten op.

De audiodienst vindt het daarnaast oneerlijk dat Apple Music, de muziekdienst van de tech-reus zelf, niet deze commissiekosten hoeft te betalen en 9,99 euro kost. Daarmee ontstaat er een oneerlijk speelveld, aldus het van oorsprong Zweedse bedrijf.

STER reclame