Eco's bibliotheek in Bologna Universiteit Bologna

De Universiteit van Bologna gaat het mogelijk maken digitaal en fysiek door de bibliotheek van Umberto Eco te snuffelen. 44.000 boeken, documenten en aantekeningen worden zoveel mogelijk ontsloten zoals de overleden schrijver ze gerangschikt had.

Eco (mediëvist, semioticus, filosoof en romanschrijver) had een legendarische bieb in zijn woning in Milaan. Verspreid over meerdere verdiepingen stonden in witte kasten rijen en rijen werken over de wijd uiteenlopende thema's die hem interesseerden, aangevuld met honderden uitgaven en vertalingen van zijn eigen werken.

Op de vraag of hij ze allemaal had gelezen antwoordde Eco altijd met een ontwijkende kwinkslag: "Nee, deze moeten aan het eind van de maand uit zijn, de rest ligt op mijn kantoor."

Een kleine rondleiding door de bieb:

Schrijver Nassim Nicholas Taleb vond het niet erg als Eco's boeken soms ongelezen bleven. Hij sprak van een antibibliotheek, vol kennis die beschikbaar was zodra het nodig was. Ook de universiteit schrijft dat de papierberg voor Eco vooral een onderzoeksinstrument was, een externe representatie van zijn nieuwsgierige geest. "Het is niet alleen een fysiek archief, maar ook een overzicht van zijn manier van denken en zijn blik op cultuur."

"Het is alsof de boeken een onderling gesprek voeren", schreef Eco zelf over bibliotheken in De naam van de roos. "Een eeuwenoud geruis, een onhoorbare dialoog tussen het ene perkament en het andere. Een levend wezen. Juwelen van mysteries uit vele geesten, die de dood van hun bedenkers hebben overleefd."

Schattenjacht

Speciaal voor de nieuwe collectie opent de universiteit volgende zomer een nieuwe vleugel van zijn bibliotheek, waar de boeken net als bij Eco thuis in witte kasten verdeeld zijn, in de categorieën die hij aanhield. Ook zijn er 400 folders terug te vinden met losse aantekeningen, knipsels en correspondentie die Eco tussen 1950 en zijn dood in 2016 bijhield.

Daarnaast worden alle werken ingescand, zodat onderzoekers, bibliofielen en nieuwsgierigen alle onderstrepingen, ezelsoren en aantekeningen van Eco kunnen langslopen. Eco had in ongeveer 2500 exemplaren notities gemaakt, nog eens 5000 boeken bevatten een opdracht.

Geïnteresseerden die overweldigd zijn door de hoeveelheid materiaal komt de universiteit tegemoet met spelletjes die rondneuzen vergemakkelijken, zoals een digitale schattenjacht en kruiswoordpuzzels op basis van de boeken.

Eco's bieb in Bologna is niet helemaal compleet: zijn verzameling oudere werken gaat naar de Nationale Bibliotheek in Milaan. Die collectie, de Bibliotheca Semiologica, Curiosa, Lunatica, Magica et Pneumatica bestaat uit ongeveer 1200 zeldzame exemplaren, zoals middeleeuwse incunabelen en eerste drukken.

STER reclame