Een bezoeker van het Rijksmuseum, in september ANP

Morgen is het tijd voor stap 2 uit het zogenoemde openingsplan van het demissionaire kabinet. Dat betekent dat pretparken, dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden onder voorwaarden weer open kunnen. Maar musea en theaters blijven nog steeds gesloten.

In het debat in de Tweede Kamer vorige week zei minister De Jonge dat de culturele sector niet essentieel is: "We gaan graag naar een theater en graag naar een museum. Maar stel je voor dat je een dag zonder zou moeten, dan kan dat." Ook zei de minister van Volksgezondheid: "Je hoeft niet naar het theater, je kunt ook thuis een mooie dvd opzetten."

"De minachting spatte eraf", zegt Herman Tibosch, directeur van Museum Jan Cunen in Oss, als hij herinnerd wordt aan de woorden van De Jonge. "Het was nogal pijnlijk. En als je dat zegt, dan kun je ook zeggen dat mensen online hun spullen kunnen kopen en niet naar een winkel hoeven te gaan."

Iets kunnen betekenen

Toen de regels voor niet-essentiële winkels werden versoepeld, werd Tibosch gebeld door museumbezoekers. "Mensen dachten dat het museum ook weer open was, daar gingen ze van uit. Je merkt dat ze het ook niet meer begrijpen. Ik snap dat het moeilijk is om onderscheid te maken tussen verschillende musea, maar ik ben ervan overtuigd dat we veilig open kunnen."

Tibosch wil benadrukken dat zijn museum niet in acute financiële problemen verkeert. "We voelen ons lokaal gesteund. We krijgen subsidie en de gemeente is ons ook tegemoetgekomen met de huur van het pand. We werken ook met een meer bescheiden begroting. Maar we hebben het gevoel dat we iets zouden kunnen betekenen voor de mensen, en dat kan nu niet."

Levensgeluk versus Excelsheet

Illustrator Sella Molenaar deelde haar opvattingen over het belang van kunst en cultuur op haar Instagrampagina na het kabinetsbesluit. "Ik reageerde als maker, maar vooral als liefhebber van kunst en cultuur. Ik ben voor mijn inkomen gelukkig niet afhankelijk van culturele instellingen, maar kunst is voor mij een hele belangrijke menselijke behoefte om uitgedaagd en geprikkeld te worden."

Molenaar is niet verrast dat musea en theaters nog niet open mogen. "Het is superzuur, maar dit speelt al veel langer, je wordt er moedeloos van. Primark krijgt de voorkeur boven het Rijksmuseum. Dat zegt wel wat over de rol die kunst en cultuur spelen in de politiek. Steeds vaker wordt alles gemeten in economisch gewin, dat is zo duidelijk."

Een omslag in hoe er naar cultuur wordt gekeken ziet ze niet snel gebeuren. "Dit beleid laat zich niet zo snel omturnen, denk ik. De winst die in levensgeluk behaald wordt dankzij cultuur laat zich moeilijker meten dan een cijfer onderaan een Excelsheet van een winkelbedrijf."

Clubs als laatste aan de beurt

Iason Chronis, internationaal actief als producer en dj Mason, heeft al vijftien maanden niet kunnen optreden en verwacht niet dat daar snel verandering in komt. "Ik kan ergens wel begrip opbrengen voor de keuzes van het kabinet, maar je wordt er wel moedeloos van. Het is duidelijk dat de clubs pas op het allerlaatst open zullen gaan."

Ook Chronis vindt dat het belang van kunst en cultuur wordt onderschat. "Het is heel lastig dat het niet als essentieel wordt gezien, ik was daar zelf ook wel verontwaardigd over. Ik denk dat mensen dit juist het meest missen."

Optreden zit er dus niet in, maar Chronis heeft met een platenlabel en werk als producent nog andere bronnen van inkomsten. "Maar dat is niet voor iedereen het geval. Als je muziek maakt die ook niet op de radio wordt gedraaid, dan zijn live optredens juist van levensbelang."

Winterslaap

Volgens de dj heeft de dancescene een flinke knauw gekregen. "De nachtcultuur bestond nauwelijks de afgelopen tijd, dat is heel wrang. Artiesten zijn in een soort winterslaap gegaan, maar daar zit een hele infrastructuur aan vast van boekingskantoren, managementbureaus en ga zo maar door. Het is maar de vraag wat daar straks van is overgebleven."

Chronis kan niet wachten op het moment dat hij weer kan optreden. "Als ik naar oude beelden kijk, lijkt het haast wel surrealistisch. Maar ik denk niet dat ik aan het publiek zal moeten wennen. Ik heb het alleen maar ontzettend gemist."

STER reclame