Een inwoner van Zijldijk controleert de schade na een aardbeving met een kracht van 2.5 in 2020 ANP

In Groningen hoeven volgens de NAM geen 26.000 huizen te worden versterkt, maar slechts vijftig. Dat zegt directeur Johan Atema van de Nederlandse Aardolie Maatschappij in de NRC vandaag. Volgens de NAM is de kans op aardbevingen veel kleiner nu de gaswinning wordt beëindigd.

Atema zegt dat de huizen in het aardbevingsgebied waarover concrete afspraken zijn gemaakt, kunnen worden versterkt. "Daar hebben we geen discussie over. Maar van die 26.000 panden is de helft nog niet geïnspecteerd. Die mensen weten niet of hun huis veilig is of niet. Maar volgens de laatste berekeningen blijkt dat minder dan vijftig huizen vanwege de veiligheid hoeven te worden versterkt. Als we volgend jaar de gaskraan sluiten, zijn het er nog minder."

De NAM is niet betrokken bij de besluitvorming van de versterkingsoperatie, maar moet wel betalen voor alle schade die is veroorzaakt door gaswinning in het gebied. Atema zegt dat de NAM vorig jaar hiervoor 1 miljard euro heeft betaald. "Maar kan de NAM alles betalen wat de overheid belooft, en wat niet met gaswinning of de gevolgen ervan te maken heeft? Nee, dat kunnen wij niet en moeten wij ook niet", zegt Atema.

Ze zitten nog steeds in de ontkenningsfase. Ze moeten gewoon hun verantwoordelijkheid nemen voor wat ze aangericht hebben

Dick Kleijer, voormalig secretaris Groninger Bodem Beweging

Dick Kleijer, voormalig secretaris van belangenbehartiger Groninger Bodem Beweging, is kwaad over de uitspraken van Atema: "Er is niets veranderd, ze zitten nog steeds in de ontkenningsfase. Ze moeten gewoon hun verantwoordelijkheid nemen voor wat ze aangericht hebben. Ze moeten gewoon dokken. Dit is een pr-stunt, elk woord dat je eraan besteedt, is eigenlijk te veel. Het slaat echt nergens op."

"En net in een week waarin honderden schademeldingen geweest zijn naar aanleiding van een beving komen zij weer met dit bericht. Het is van een treurigmakende voorspelbaarheid", besluit Kleijer. Eind vorige maand werd in de omgeving van het dorp Huizinge in Groningen een aardbeving gemeten met een kracht van 2,3 die het gevolg was van gaswinning.

Omdat de gasproductie in Groningen verder verlaagd wordt, neemt de kans op een beving van 3,6 of hoger af naar vijf procent, schatte de onafhankelijke toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen vorig jaar. "De kans dat we een beving meemaken met een kracht van 3,6, zoals die in Huizinge is nog maar een paar procent. En die neemt verder af, omdat de gaskraan dichtgaat", zegt Atema.

Ook Susan Top van belangenbehartiger Groninger Gasberaad zegt niet verrast te zijn over de uitspraken van Atema. "Dit is het verhaal dat NAM al heel lang vertelt. Een paar jaar geleden stelde de NAM nog dat het om honderd huizen zou gaan, uiteindelijk bleek daar in de praktijk niets van te kloppen. Ze baseren deze cijfers op theoretische tabellen waarvan niemand weet hoe die zijn opgebouwd."

Stoom uit de oren

Voorspellingsmodellen werken niet volgens Top. "De berekeningen komen in de praktijk niet overeen met de metingen. Daarom doen wij al jaren niets met voorspellingsmodellen. Wat vervelend is, is dat de NAM geen recht doet aan de werkelijke problematiek waardoor de rest van Nederland kan gaan denken dat het allemaal wel meevalt. Ik hoop dat de rest van Nederland alert blijft op de agenda van de NAM."

Atema zegt in het NRC-interview dat de veiligheidsonderzoeken van de NAM afkomstig zijn van TNO en door de overheid zijn geaccordeerd. "Alleen volgt de overheid de nieuwste normen niet." De NAM zegt in een reactie verder niet in te willen gaan op de uitspraken van Atema: "Wij hebben ons verhaal bij NRC gedaan en daar laten we het voorlopig even bij. We wachten eerst het gesprek met het ministerie van Economische Zaken af."

PvdA-kamerlid Henk Nijboer heeft het NRC-artikel "met stoom uit de oren" gelezen, zegt hij op Twitter. "Alles draait bij de NAM nog altijd alleen om geld. Door de NAM zitten Groningers in diepe ellende. Maar geen enkele verantwoordelijkheid, geen enkel moreel besef", zegt hij. Het Kamerlid heeft voorgesteld om een hoorzitting in de Tweede Kamer te houden met de NAM en aandeelhouders Shell en Exxon over de vergoedingen voor schades en versterkingen van gebouwen in Groningen.

Objectieve arbitrage

De ministeries van Economische Zaken en Binnenlandse Zaken zeggen dat het kabinet desnoods via de rechter wil afdwingen dat de NAM alle aardbevingsschade vergoedt die gedupeerden bij het bedrijf claimen, meldt ANP. In de NRC zegt Atema een gang naar de rechter "niet erg" te vinden. "Ik zou hierover wel objectieve arbitrage willen."

STER reclame