NOS/Leen Kraniotis

Toezichthouder ACM krijgt steeds meer klachten over ongewenste telefoontjes van energievergelijkers. In 2019 waren het er 1231, in 2020 verdriedubbelde dat naar ruim 3700. En dit jaar waren het er al meer dan 1000 in zo'n 2,5 maanden, blijkt uit cijfers die de NOS opgevraagd heeft. Een nieuwe wet die 1 juli ingaat moet zulke ongewenste belletjes tegengaan.

Nu zijn telemarketingtelefoontjes in principe toegestaan, tenzij je je inschrijft bij het bel-me-nietregister. Dat wordt door de nieuwe wet omgekeerd. Zulke telefoontjes zijn dan sowieso niet toegestaan, tenzij je expliciet bij een individueel bedrijf aangeeft dat je gebeld mag worden.

Ook eenmanszaken die bij de Kamer van Koophandel staan ingeschreven mogen niet meer gebeld worden. Bedrijven mogen zzp'ers en consumenten nog wel bellen als die klant zijn (geweest). Het bel-me-nietregister verliest door deze wet zijn functie en houdt op te bestaan.

Makkelijker te handhaven

De wet maakt het voor toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) makkelijker om boetes uit te delen. Bedrijven moeten bewijzen dat er toestemming was voor een telefoontje. Ook mogen ze niet meer met een geblokkeerd nummer bellen - zo zijn ze makkelijker te traceren.

Nu moet de ACM nog bewijzen dat een bedrijf fout zat. Daarom is het moeilijk om boetes op te leggen, geeft het ministerie van Economische Zaken toe.

De Consumentenbond is blij met de nieuwe wet. "We hebben hier hard voor gevochten. Het is een belangrijke stap voorwaarts", zegt woordvoerder Gerard Spierenburg. "Het is vaak een groot mysterie waar deze energievergelijkers nummers vandaan halen." Er zijn vermoedens dat er bestanden met nummers worden gebruikt die niet legaal verkregen zijn. "Dat zou kunnen, dat sluit ik niet uit", zegt Spierenburg.

Meerdere contracten in een week

Hij noemt een voorbeeld van hoe meedogenloos bellende energievergelijkers kunnen zijn. "Er was een Syrische dame die de Nederlandse taal nog niet goed beheerste. Die werd gebeld en ze kregen haar zo ver om haar energiecontract over te sluiten. Dat bedrijf wist toen, ze snapt niet precies wat ze doet. Daarna is ze in één week meerdere keren gebeld om steeds opnieuw een contract over te sluiten."

Toch heeft de Consumentenbond nog wel iets aan te merken op nieuwe de wet. Die laat namelijk open hoe lang je nog gebeld mag worden, nadat je ergens klant was. De energiebranche heeft onderling afgesproken na drie jaar niet meer te bellen, maar dat vindt de bond te lang. Een woordvoerder van het ministerie zegt dat als zelfregulering niet werkt, er alsnog een wettelijke termijn komt.

Recht van verzet

Naast het bel-me-nietregister had je al een andere, minder bekende manier, om een bedrijf niet meer te laten bellen: het zogeheten recht van verzet.

Als je gebeld wordt moet je dan simpelweg zeggen dat je nooit meer gebeld wil worden en dat je dus gebruik maakt op je recht van verzet. Het bedrijf moet dat meteen regelen, je nummer uit hun systeem halen en niet meer bellen. Ook als je klant bent geweest.

Onder de nieuwe wet is dat recht van verzet er nog steeds. Het is natuurlijk niet gezegd dat energievergelijkers zich eraan houden. Zo komt het voor dat iemand snel ophangt zodra je over je recht van verzet begint. De ACM erkent dat dit gebeurt. "Dat is uiteraard kwalijk, zeker als de consument daarna opnieuw gebeld wordt", aldus een woordvoerder.

'Meer duidelijkheid'

De directeur van het bel-me-nietregister, André Hahn, verwacht meer duidelijkheid door de nieuwe regels. "Het is voor consumenten verwarrend dat er nu twee dingen naast elkaar bestaan: het recht van verzet en het bel-me-nietregister. Er is nu een keuze gemaakt voor één van die twee. Dat geeft meer helderheid, dat is goed. Voor het bedrijfsleven worden de mogelijkheden beperkt, niet alleen voor die zich niet aan de regels hielden, maar ook voor bedrijven die dat wel deden. Voor hen is het zuur."

Er staan nu bijna 10 miljoen nummers in het bel-me-nietregister. Zodra de nieuwe wet ingaat, gaat dat register offline en wordt het bestand met al die nummers vernietigd.

Het is nog afwachten in hoeverre de nieuwe wet ongewenste telefoontjes tegenhoudt. Want het blijft een lucratieve business, energie-tussenpersonen krijgen van energiemaatschappijen flinke provisies. De Consumentenbond verwacht in ieder geval dat het aantal telefoontjes zal verminderen.

STER reclame