Bord bij de Ierse grens tegen een 'harde' grens Reuters

Het Verenigd Koninkrijk heeft de EU gevraagd voor een langere versoepeling van handelscontroles tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk. Op die manier moeten de negatieve gevolgen van de brexit worden verzacht, schrijft de BBC.

Michael Gove, de Britse minister voor Kabinetszaken, heeft een brief gestuurd aan de Europese Commissie waarin hij vraagt om een politieke oplossing.

Als onderdeel van het brexithandelsakkoord werd een transitieperiode afgesproken van drie maanden. In die 'gewenningsperiode' zouden onder meer voedsel en dierlijke producten vanuit Engeland naar Noord-Ierland gemakkelijker doorgelaten worden. De Britten willen nu, ruim een maand nadat de afspraken werden gemaakt, dat er ook na maart soepelere regels blijven gelden. Ze willen naar verluidt een verlenging tot 2023.

Harde verwijten

Afgelopen tijd waren er allerlei problemen bij de controle van goederen tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk. De Noord-Ierse autoriteiten trokken grenscontroleurs terug vanwege intimidaties en bedreigingen, en niet veel later trok ook de EU inspecteurs terug.

En vorige week kondigde de EU tot ergernis van de Britten aan dat er mogelijk een uitvoerverbod van coronavaccins komt, dat ook zou gaan gelden voor Noord-Ierland. Omdat daarmee alsnog controles zouden komen tussen Ierland en Noord-Ierland klonk felle kritiek vanuit Londen, waarna de EU het plan deels introk.

Premier Johnson verweet de EU gisteravond nog de transitie-afspraken die zijn gemaakt te ondermijnen:

Minister Gove liet zich in vergelijkbare bewoordingen uit. Hij zei dat de EU het vertrouwen heeft beschadigd en riep Brussel op tot snelle actie. Gove had eerder in het Lagerhuis gezegd dat supermarktgoederen en ook andere spullen consumenten moeten kunnen bereiken. De Britse minister gaat vandaag in gesprek met Maros Sefcovic, vicevoorzitter van de Europese Commissie.

Die liet vanochtend op Twitter weten dat de afspraken over controles tussen het VK en Noord-Ierland die vorige maand zijn gemaakt cruciaal zijn voor het brexit-handelsakkoord en voor de vrede op het Ierse eiland:

De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney heeft gezegd voorstander te zijn van verlenging.

Brussel-correspondent Sander van Hoorn benadrukt dat de interne markt voor de EU heilig is. "Die mag niet aangetast worden, die is het verdienmodel van de Europese Unie." Hij schat dan ook in dat de Europese Commissie welwillend naar het Britse voorstel zal kijken, maar vooral ook de boodschap zal overbrengen dat de Britten hun zaakjes op orde moeten krijgen.

Van Hoorn kan zich voorstellen dat de EU wel te porren is voor verlenging, maar niet zo lang, niet tot 2023. "De Britten zullen dan moeten laten zien hoe ze hun zaken gaan regelen, en vooral per wanneer. Anders is het een probleem vooruitschuiven, en dat is riskant. Als de Britten het niet voor elkaar krijgen, dan rest er voor de EU niets anders dan alsnog controles uitvoeren bij de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Dat hoeft niet te betekenen dat je elk busje stopt maar als de interne markt gaat lekken wil je meer steekproeven."

Correspondent Tim de Wit zegt vanuit Londen dat duidelijk is dat alle partijen de incidenten in elk geval heel serieus nemen en een oplossing zullen willen vinden. "De spanning met Noord-Ierland sluimert al een tijdje onder de oppervlakte, en is nooit weggeweest." Nieuw geweld tussen pro-Britse unionisten, loyalisten enerzijds en katholieke splintergroeperingen die voortkomen uit de IRA anderzijds, is volgens hem nog altijd goed voorstelbaar. " Er hoeft maar iets te gebeuren en die militante bewegingen worden wakker."

STER reclame