Foto uit 1994 in een Duitse margarinefabriek van Unilever ANP

Na 91 jaar is Unilever geen Nederlands-Brits bedrijf meer. Vanaf vandaag is het volledig Brits. Rotterdam huisvest niet langer één van de twee hoofdkantoren van de multinational met merken als Axe, Ben & Jerry's, Cif, Magnum en Persil.

Unilever besloot in 2018 te kiezen voor één hoofdkantoor. Aanvankelijk viel de keus op Rotterdam, mogelijk mede door de aangekondigde afschaffing van de dividendbelasting. Maar na verzet van invloedrijke aandeelhouders werd uiteindelijk toch gekozen voor Londen. De afschaffing van de dividendbelasting in Nederland ging niet door.

De structuurverandering van het bedrijf betekent dat belangrijke strategische beslissingen vanaf nu in London genomen worden. Vanuit Rotterdam worden nog wel merken als Knorr en de Vegetarische Slager aangestuurd.

Brits aandeel

Nederlandse aandelen Unilever NV worden omgezet in Britse aandelen en is er nog maar één rechtsvorm, de Britse PLC. Dat Britse aandeel houdt wel een notering op de Amsterdamse beurs. Het zijn vooral veranderingen op papier die in de praktijk niet direct grote impact hebben.

Het Unilever-hoofdkantoor in Rotterdam ANP

Ze zijn bedoeld om Unilever '"strategisch wendbaarder" te maken. Dat betekent dat het makkelijker wordt om onderdelen van het bedrijf of losse merken te kopen en verkopen.

Werkgelegenheid blijft

De 2500 Nederlandse werknemers houden hun baan, Unilever zegt net zoveel in beide landen te blijven investeren en ook verandert er niets aan de werkzaamheden of het aantal locaties.

Maar toch, er komt nu wel een einde aan wat gezien werd als een machtige Nederlandse multinational, actief in 190 landen, met 155.000 werknemers en 2,5 miljard mensen die dagelijks een Unileverproduct gebruiken.

'Jammer, maar begrijpelijk'

"Ik vind het jammer, maar begrijpelijk", zegt Jeroen van der Veer. Van 2004 tot 2009 was hij de topman van Shell, dat andere Brits-Nederlandse megaconcern. Shell had tot 2005 ook twee hoofdkantoren en de oliemaatschappij heeft nog altijd een Brits en een Nederlands aandeel.

"Een duaal hoofdkantoor heeft nadelen", zegt Van der Veer. "Je hebt toch dubbeling van functies en in de bovenlaag van het bedrijf is het lastiger om goede samenwerking te organiseren."

Het Unilever-hoofdkantoor in Londen AFP

De stap kan op brede steun van de aandeelhouder rekenen, zegt Rients Abma van Eumedion, de belangenbehartiger van grote beleggers. "Meer dan 99 procent van zowel de NV- als PLC-aandeelhouders stemde voor. Het maakt het bedrijf slagvaardiger, de kosten nemen af en grote overnames of afsplitsingen worden makkelijker."

Lange termijn?

Unilever heeft toegezegd dat de stap niet ten koste gaat van de werkgelegenheid in Nederland. "Maar over de echt lange termijn zie je toch dat het land waar het hoofdkantoor staat, ook de plek is waar een bedrijf de meeste research en ontwikkeling neerzet", aldus Van der Veer.

"Het goede nieuws is wel dat Unilever net een nieuw innovatiecentrum in Wageningen heeft geopend. Ik hoop dat dat een duurzame samenwerking wordt met de universiteit daar."

De koning opent het innovatiecentrum, december 2019 Unilever

Volgens Van der Veer moet Nederland wel een aantal dingen doen om aantrekkelijk te blijven voor multinationals. "De toegang tot kennis moet goed zijn en je moet voldoende zeer hoog opgeleide mensen uit het buitenland kunnen aantrekken. Ook moet de overheid innovatief onderzoek door ondernemers fiscaal blijven stimuleren, zoals met de innovatiebox. Als je zo het researchklimaat voor grote bedrijven sterk houdt, dan blijft Unilever waarschijnlijk ook in Wageningen."

STER reclame