Lieke van Deinsen skypet in Antwerpen met haar familie NOS

De grenzen zijn open, maar reizen blijft moeilijk voor de 500.000 Nederlanders die in andere EU-landen wonen. Toen ze er gingen wonen, bestonden de grenzen nauwelijks meer, zoals in EU-verband afgesproken. Maar nu de EU is veranderd in een lappendeken van oranje en rode gebieden, is familie bezoeken ineens heel moeilijk.

"Eerder kwamen mijn ouders regelmatig op mijn kinderen passen, als ik weekenddienst had", zegt Fleur Camfferman, arts in Brussel. De gezondheid van haar ouders maakt oppassen in coronatijd sowieso moeilijk, maar de reisadviezen hebben het allemaal nog moeilijker gemaakt. En met haar kinderen van 5 en 2 naar haar ouderlijk huis in Noord-Brabant reizen is sinds de zomer vrijwel onmogelijk.

"Noord-Brabant is voor België rode zone, dat betekent zeven dagen in quarantaine. Dat kan ik me niet veroorloven." En zo zijn de banden met haar geboorteland dit jaar ineens minder hecht geworden. "Ik heb soms het gevoel dat ik m'n roots verloochen. Ik woon al lang in België. Als je een grens overgaat, dan houd je al alleen je echt goede vrienden over. Maar nu heb ik soms het gevoel dat ik die wortels ook nog verlies."

De NOS sprak met Nederlanders van Helsinki tot Asturië over de reisbeperkingen.

Lappendeken aan regels maakt reizen onmogelijk

EU-ministers spreken morgen in Luxemburg over de grenzen. Vanuit Brussel was er de afgelopen weken grote druk om reizen weer makkelijker te maken. Veel Europarlementariërs begrijpen wel dat massaal op reis gaan nu niet verstandig is, maar wijzen wel op de nadelen van de reisbeperkingen.

"Er is een hele generatie die zonder grenzen is opgegroeid", zegt Kim van Sparrentak, GroenLinks-Europarlementariër. "Mensen hebben familie of een relatie in het buitenland. Zeker voor hen is het belangrijk dat er duidelijkheid is over wanneer ze elkaar kunnen zien." Vera Tax van de PvdA: "Het grootste probleem voor mensen is de quarantaine. Als je die zou kunnen beperken door bijvoorbeeld een negatieve coronatest in te leveren, dan zou dat mensen al erg helpen."

Meer testen, in plaats van quarantaine

Meer inzetten op testen, minder op quarantaine, dat was ook het plan van de Europese Commissie. Landen zouden verplicht worden om mensen met een negatieve coronatest uit een andere lidstaat altijd toe te laten, zonder quarantaineverplichting. Dat zou reizen met Kerstmis ineens veel beter mogelijk maken.

Als dat plan al kans maakte, dan is die kans de afgelopen weken om zeep geholpen door de oplopende coronacijfers. Vrijwel overal in de EU zijn er meer coronagevallen, ziekenhuisopnames en dodelijke slachtoffers. En dus zijn landen voorzichtig, ze willen het coronabeleid zo veel mogelijk in eigen hand houden.

"Er moet Europese afstemming komen", zegt minister Blok van Buitenlandse Zaken, die morgen bij het Europees overleg in Luxemburg is. Maar de quarantaineverplichting volledig vervangen door een test, dat ziet hij niet zitten. "Dat vraagt natuurlijk om een brede beschikbaarheid van sneltesten, want die heb je dan nodig. Maar ik weet niet of je kunt zeggen: dat komt helemaal in plaats van een quarantaine, want als de uitslag van zo'n test positief is, dan heb je juist weer een quarantaine nodig."

Kleurencodes afstemmen

Het lijkt erop dat er morgen alleen zal worden afgesproken dat er één Europese kaart komt met kleurencodes. Nu staat bijvoorbeeld Tsjechië voor Nederlanders op oranje, terwijl België het land rood heeft gekleurd. Daar zou een einde aan moeten komen. Alle EU-landen hanteren dan dezelfde kleuren, al kunnen ze er nog steeds verschillende gevolgen aan geven. Voor het ene land kan de kleur rood betekenen dat je er helemaal niet naar toe mag reizen, een ander land zal een quarantaine bij terugkomst verplichten.

Eén Europese kaart met kleurencodes zal wel iets meer duidelijkheid geven voor de Nederlanders in het buitenland, maar de kans dat ze daardoor met Kerst ineens hun familie kunnen zien is klein. En dat doet velen van hen pijn.

Fleur Camfferman en haar kinderen hebben een uitgebreid netwerk rond Brussel, maar normaal gesproken zouden ze toch naar Nederland gaan. "Als dat dit jaar niet lukt, betekent het dat ik voor het eerst sinds ik in België woon mijn familie niet kan zien rondom de feestdagen. En dat is wel moeilijk."

STER reclame