Een installateur plaatst zonnepanelen op het dak van een woonhuis ANP

De handel in CO2-rechten moet effectiever, vindt de Europese Commissie. Alle vervuilende industrieën hebben deze uitstootrechten gekregen, maar een groot deel daarvan wordt nu waarschijnlijk ingetrokken. Eurocommissaris Timmermans wil dat er voortaan net zoveel uitstootrechten zijn als er daadwerkelijk vervuild wordt.

Nu zijn er te veel rechten. Vanaf volgend jaar wil Timmermans de rechten verder beperken voor vervuilende industrieën, zo staat te lezen in het Europese klimaatactieplan. De Nederlandse Eurocommissaris wil de afbouw versnellen, zodat de uitstoot omlaaggaat. De bedoeling is dat de prijs hoog genoeg blijft om investeringen in vergroening aantrekkelijk te maken.

Morgen, tijdens Prinsjesdag, presenteert het Nederlandse kabinet plannen voor een Nederlandse CO2-belasting. Die heffing wordt minder streng dan de Europese heffing, zo is de bedoeling. Nederland heeft eerder al gepleit voor een minimumprijs voor uitstootrechten voor elektriciteitscentrales.

Van de zotte

Europarlementariër Mohammed Chahim (PvdA) juicht de plannen toe. Hij vindt het van de zotte dat bedrijven nu veel te veel uitstootrechten hebben. "Zo gaat er geen enkele financiële prikkel uit van het systeem, terwijl er echt fors minder moet worden uitgestoten. Wie vervuilt, moet betalen."

Esther de Lange, vicevoorzitter van de christendemocratische EVP-fractie, is het eens met Chahim dat er strengere eisen moeten komen. Maar ze is bang dat de eisen niet hand in hand gaan met beschermende maatregelen voor de industrie. "Er moet wel een eerlijk speelveld blijven. Ik lees nog weinig concreets over het aanpakken van door de staat gesteunde bedrijven uit met name China, die zeer klimaat- en milieuvervuilend kunnen produceren en zo schone Europese bedrijven uit de markt drukken."

Festijn voor lobbyorganisaties

Bij Forum voor Democratie zijn ze bang dat de klimaatplannen voor extra kosten zullen zorgen. Rob Roos vreest dat vooral de middeninkomens opdraaien voor het geheel. "TNO berekende vorig jaar dat de energietransitie geen extra banen oplevert. Dat is geen echte economie." Hij vreest een Nederland dat verandert in een groot industriegebied met vooral windmolens en zonnepanelen.

Het klimaatactieplan moet nog in concrete wetten worden gegoten. En dat is de grootste kritiek van Bas Eickhout van GroenLinks. Hij is tevreden dat de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met minstens 55 procent moet zijn teruggedrongen, maar vreest voor de periode tussen de aankondiging en het moment dat het parlement de wetten behandelt. "Het zal een festijn worden van lobbyorganisaties die allemaal voor hun eigen sector soepelere maatregelen willen hebben."

Bij de VVD is er eveneens steun voor de plannen, maar woordvoerder Jan Huitema mist kernenergie in de plannen. "We kunnen geen technieken uitsluiten, die luxe hebben we niet." Verder wil de liberale woordvoerder dat de regels duidelijk zijn. "Niet om de paar jaar nieuwe regels. Bedrijven hebben nu duidelijkheid nodig omdat ze anders niet durven te investeren."

STER reclame