Betogers in Minsk, afgelopen zondag AP

De landen in de Europese Unie erkennen de uitslag van de presidentsverkiezingen in Wit-Rusland niet. Dat zei EU-president Charles Michel na afloop van een ingelaste digitale top over de nasleep van de omstreden verkiezingen.

In Wit-Rusland wordt nu anderhalve week gedemonstreerd tegen de manipulatie van de verkiezingsuitslag. De verkiezingen zijn volgens het regime met 80 procent van de stemmen gewonnen door president Loekasjenko, maar vaststaat dat er met de uitslag is gerommeld. Protesten daartegen werden met name de eerste dagen met harde hand de kop ingedrukt.

"De verkiezingen waren oneerlijk en niet vrij en voldeden niet aan de internationale standaarden", zei Michel. "De mensen in Wit-Rusland verdienen beter dan dit." Hij noemde het geweld tegen demonstranten onacceptabel en riep Loekasjenko op om politieke gevangenen vrij te laten.

Beeld van het video-overleg tussen de EU-landen, met bovenin EU-president Michel AFP

Vrijdag werd al bekend dat de EU met sancties komt tegen president Loekasjenko en functionarissen die verantwoordelijk worden gehouden voor het geweld en de verkiezingsfraude. De personen op de sanctielijst kunnen niet meer bij hun Europese banktegoeden en zijn niet meer welkom in de EU.

Geld voor vrije pers

Na de top maakte Europese Commissie-voorzitter Von der Leyen bekend dat er 50 miljoen euro wordt vrijgemaakt om het land te helpen bij de bestrijding van het coronavirus.

Ook komt er 2 miljoen euro voor steun aan de slachtoffers van het geweld na de verkiezingen en 1 miljoen voor de vrije pers in Wit-Rusland. Von der Leyen zei verder dat EU-subsidies niet meer rechtstreeks naar de autoriteiten worden overgemaakt, maar naar het maatschappelijk middenveld.

"De maatregelen moeten Loekasjenko verder onder druk zetten", zegt correspondent Thomas Spekschoor. "Tot nu toe leek hij in ieder geval nog de steun van Hongarije te hebben, maar ook dat land erkent nu via de EU de uitslag van de verkiezingen niet. Daarmee staat Loekasjenko nog geïsoleerder."

Wit-Russisch probleem

Het is wel de vraag of de EU-maatregelen de Wit-Russische president het laatste zetje kunnen geven. "Ze kunnen Loekasjenko niet veel verder onder druk zetten", zegt Spekschoor. "De EU kan niet militair ingrijpen, als ze het al zou willen. Uiteindelijk is dit een Wit-Russisch probleem waarvoor in Wit-Rusland een oplossing gevonden moet worden, zei Michel."

De EU-president is dan ook geen voorstander van buitenlands ingrijpen. "De protesten gaan niet over geopolitiek", zei Michel.

Rusland zei zondag dat het president Loekasjenko steunt in het kader van verdragen tussen de landen. Daarin is afgesproken dat ze elkaar helpen als de veiligheid, de onafhankelijkheid en de soevereiniteit van de ander in gevaar komen.

STER reclame