Betogers bij een antiracismeprotest in Marseille afgelopen weekend AFP

De Franse politie maakt zich schuldig aan machtsmisbruik en discriminatie. Dat zegt Human Rights Watch. "Jongeren met een zwart of Noord-Afrikaans uiterlijk worden vaker dan gemiddeld aangehouden voor identiteitscontroles, vooral in bepaalde achterstandswijken", zegt directrice Bénédicte Jeannerod van de Franse afdeling van de mensenrechtenorganisatie. "Het lijkt erop dat de politie etnisch profileert. Dat is verboden. Jongeren vertellen ons ook dat ze ook racistisch bejegend worden door agenten."

Human Rights Watch publiceert vanochtend een rapport over de Franse politie. De organisatie deed een jaar onderzoek in Frankrijk, zette studies op een rij en sprak met meer dan 90 slachtoffers.

De Franse Ombudsman publiceerde enkele jaren geleden al een studie waaruit bleek dat jongeren met een zwart of Noord-Afrikaans uiterlijk tot twintig keer zoveel kans hebben staande te worden gehouden door de politie.

Ook minderjarigen

Human Rights Watch laat in haar rapport die jongeren zelf aan het woord. "Veel van hen zeggen dat ze werden aangehouden vanwege hun uiterlijk of waar ze wonen en niet vanwege hun gedrag", meldt de organisatie.

Opmerkelijk is dat ook minderjarigen het slachtoffer zijn. "Zelfs kinderen van 10 tot 12 jaar worden zonder reden op straat door de politie aangehouden, en hardhandig gefouilleerd, alléén omdat hun huidskleur anders is", zegt Jeannerod.

Kinderen worden voor het oog van hun vriendjes of voor hun school met hun handen tegen een muur gezet door agenten. Hun genitaliën of billen worden betast, meldt de mensenrechtenorganisatie. De jongeren moeten hun portemonnee laten zien en uitleggen waar hun geld vandaan komt. Foto's op hun telefoon worden bekeken, om te controleren of het geen gestolen telefoon is.

"Ze behandelen ons als honden", zegt één van de kinderen in het rapport.

Jeannerod: "Zulke acties maken de betrokken kinderen zelf enorm bang. Maar het drijft ook een enorme wig tussen bevolkingsgroepen en de politie. Het vertrouwen in agenten is weg. En dat ondermijnt juist het werk van de politie in sommige wijken."

Gevoelig moment

De kritiek van Human Rights Watch komt op een gevoelig moment. In Frankrijk wordt, in navolging van de Verenigde Staten, al weken op grote schaal gedemonstreerd tegen politiegeweld en -racisme. De regering kondigde daarom eerder deze maand maatregelen aan. Racisme zou hard worden aangepakt en de omstreden nekklem werd verboden.

Politievakbonden voelden zich daardoor geschoffeerd. Zij bestrijden dat 'de' politie racistisch is. De afgelopen dagen waren er verscheidende demonstraties van agenten.

Franse agenten betogen tegen nekklemverbod en racismebeschuldiging

De regering besloot daarop deels in te binden: de nekklem mag voorlopig tóch weer gebruikt worden.

'Strengere regels'

Human Rights Watch geeft in haar rapport geen oordeel over 'de' politie. Er worden alleen getuigenissen opgetekend van misstanden.

"De regering moet met strengere regels komen", zegt directrice Jeannerod. Nu mogen agenten geheel op eigen inzicht iemand staande houden voor een controle. Dan kunnen vooroordelen een rol spelen.

De aanhouding wordt bovendien nergens op papier gezet. "Daardoor hebben slachtoffers geen enkel houvast of bewijs, en hebben de autoriteiten geen idee hoe vaak het gebeurt en of zo'n identiteitscontrole ook effectief is voor het aanpakken van de misdaad."

STER reclame