Lodewijk Asscher (PvdA), Lillian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens de bijeenkomst van GroenLinks, PvdA en SP. ANP

De PvdA beleeft vandaag een spannend congres in Nieuwegein. Een forse groep leden wil de partijleiding dwingen grotere stappen te gaan zetten bij de samenwerking met andere linkse partijen en vooral met GroenLinks. Maar het partijbestuur voelt daar niks voor.

Dat vindt dat er al genoeg gebeurt. Zo kondigden GroenLinks, de SP en de PvdA dinsdag samen nog aan tegen lastenverlichting van 2,4 miljard euro voor het bedrijfsleven te stemmen, als het kabinet niet meer gaat investeren in onder andere onderwijs en klimaat.

Maar dat vindt een grote groep leden onvoldoende. Zij hebben moties ingediend voor een onderzoek naar een fusie met GroenLinks en waarin wordt gevraagd de volgende Kamerverkiezingen in te gaan met een gezamenlijke lijst van PvdA en GroenLinks. Over deze moties wordt gestemd op het congres.

Een van de indieners is Huibert Koers uit Den Haag. "Partijbestuur en fractie zullen zich moeten gaan inspannen om in ieder geval te kijken of een gedeeltelijk gezamenlijk verkiezingsprogramma mogelijk is. En dan misschien ook wel een keertje gezamenlijk die campagne ingaan, want hoe mooi zou dat zijn als rood en groen zich mengen. Ik denk dat daar mogelijkheden liggen."

De moties zijn zeker niet kansloos, aangezien de indieners al veel steun hebben moeten verzamelen om ze voor vandaag op de agenda te krijgen. En dat is gelukt.

'Klaver, stap over je ego heen'

Opmerkelijk is voor volgende week op een partijcongres van GroenLinks vergelijkbare moties zijn ingediend, door GroenLinks-leden die meer samenwerking willen. Een van hen is Jan Muijtjens uit Limburg. Hij wil dat er een links Stembusakkoord komt, een soort gezamenlijk programma voor de volgende verkiezingen.

"De progressieve linkse krachten moeten weer een dominante positie krijgen in een kabinet. Sinds het kabinet-Den Uyl is dat nooit meer gebeurd. Ik denk dat er een meerderheid is van GroenLinks-leden zal zeggen: partijbestuur, Jesse Klaver, stap over je ego heen, wij gaan samen met die andere linkse partijen pogen tot een akkoord te komen en die verandering in gang zetten."

Wie wordt de grootste op links?

Het partijbestuur van de PvdA adviseert de leden vandaag tegen de moties te stemmen. Het zegt dat het "ondubbelzinnig voor linkse samenwerking is" en dat het zich richt op het versterken van linkse progressieve krachten, maar wil de handen vrijhouden bij het aangaan van samenwerking. Dit negatieve advies is opgesteld in overleg met het partijbestuur van GroenLinks. Omgekeerd komt ook dat volgende week met een negatief advies bij vergelijkbare moties in overleg met het partijbestuur van de PvdA.

De verklaring hiervoor is dat de top van zowel PvdA als GroenLinks meer verwacht van gezamenlijke acties, zoals die tegen de lastenverlichting voor het bedrijfsleven, dan van moeizame gesprekken over formele samenwerkingsconstructies als een gemeenschappelijke kandidatenlijst of zelfs een fusie.

Daarom vindt de top van zowel GroenLinks als de PvdA het echt te vroeg zich nu al vast te leggen. Op de achtergrond speelt ook dat ze ieder voor zich hopen bij de volgende verkiezingen de grootste op links te worden. In de top van beide partijen wordt wel serieus overwogen samen aan een volgende kabinetsformatie mee te doen, dus samen meeregeren of samen niet meeregeren.

Het wordt spannend om vandaag te zien of de leden van de PvdA dit genoeg vinden. Of dat een meerderheid meer gaat eisen, tegen de zin van het partijbestuur.

STER reclame