De boerderij in Ruinerwold waar het gezin jarenlang in afzondering leefde anp

Uit angst voor 'slechte geesten' zaten ze jaren in een ruimte achter een kast in een boerderij in Ruinerwold. Maar hoe het afgezonderde leven van Gerrit Jan van D. en zijn zes kinderen er in de praktijk uitzag, daarover hoorden we vandaag voor het eerst meer.

Tijdens een voorbereidende rechtszitting in Assen las het Openbaar Ministerie een verklaring voor. Daaruit bleek dat de zes kinderen in de boerderij en de drie oudere kinderen van het gezin een bijzonder moeilijke jeugd hebben gehad. "Ik kreeg altijd te horen dat ik slecht was", verklaarde een van hen tegenover de politie.

De kinderen kregen vaak straf. Dat gebeurde als de vader ervan overtuigd was dat er slechte geesten in een van zijn kinderen zaten. Er moest dan dagen, weken en soms maandenlang worden gebeden. Ook werden de kinderen geslagen met een stok of moesten ze urenlang in een koud bad zitten, ook werd hun keel dichtgeknepen, soms totdat ze bewusteloos waren.

'Ik twijfelde alleen aan mezelf'

Van D. (67) hield zes van zijn kinderen vanaf hun geboorte verborgen voor de wereld. Ze werden niet aangegeven bij de gemeente. Drie andere, oudere, kinderen die wel naar school gingen mochten niets over hen zeggen tegen anderen.

De kinderen leefden volledig naar de wil van de vader, aldus het OM. "Ik durfde niets te zeggen, wat hij zei was de waarheid. Ik twijfelde nooit aan hem, alleen aan mezelf", zegt een van de kinderen in een verklaring. Naar buiten gaan kon wel. "Een paar stappen naar buiten hebben we ook weleens gezet, maar dan voelde je je slecht." Ze gingen dan snel weer naar binnen.

De officier van justitie citeerde uitvoerig uit de verklaringen van de kinderen:

'De kinderen leefden naar de wil van hun vader'

Alhoewel de kinderen dus niet letterlijk gevangen werden gehouden, wordt Van D. wel verdacht van vrijheidsberoving. Hun opvoeding "fungeert als een figuurlijk slot op de deur", aldus het OM. Van D. wordt verder ook verdacht van mishandeling en seksueel misbruik.

Schokkend waren de details die het OM deelde over dat misbruik dat twee van de drie oudere kinderen moesten ondergaan. Ze verklaarden tussen de 12 en 15 jaar oud te zijn toen hun vader een vrouwelijke geest in hun lichaam zag, onder meer die van hun moeder.

Deur op slot

De details van dat misbruik zijn zo schokkend dat we ze hier niet vermelden. Volgens de misbruikte zoon was de vader zich ervan bewust dat hij fout zat. Hij deed de deur op slot of regelde dat er niemand in de buurt was.

Bewijzen voor hetgeen vader Van D. ten laste wordt gelegd haalt het OM uit de dagboeken van de vader en stukken die in de boerderij zijn gevonden. De zaken die erin staan komen volgens het OM exact overeen met de verklaringen van de kinderen. Het OM maakte geen enkele verwijzing naar de honderden berichten die Van D. online plaatste over zijn zelf verzonnen religie.

Van D. was niet op de zitting, omdat hij door een hersenbloeding in het ziekenhuis ligt. Een belangrijk aspect tijdens de pro-formazitting was dan ook zijn medische toestand. Alle partijen wilden weten hoe en of de man ooit bij het proces kan zijn.

De rechter besluit aan het eind van de zitting een neuroloog en neuropsycholoog opdracht te geven Van D. te onderzoeken. Ze moeten gaan kijken of er nog een nog verbetering in zijn situatie mogelijk is en op welke wijze er met hem gecommuniceerd kan worden. Aansluitend zal Van D. onderzocht worden door het Pieter Baan Centrum. Of en hoe hij kan deelnemen aan zijn eigen proces, is nu dus nog onduidelijk.

'Voelt als heksenjacht'

In de Ruinerwold-zaak staat nog een man terecht, de Oostenrijker Josef B. (58). Hij wordt ook verdacht van het gevangen houden van de zes kinderen, maar niet van mishandeling of seksueel misbruik.

B. was wel aanwezig tijdens de zitting en verklaarde tegenover de rechter nooit iemand van zijn vrijheid te hebben beroofd. "Het voelt als een heksenjacht, als een mens in God gelooft, dan is dat toch zijn eigen beslissing?", zei hij in het Nederlands met een Duits accent. Ondanks een verzoek van zijn advocaat om B. gedurende de komende maanden in vrijheid te stellen, besloot de rechter dat hij in voorarrest moet blijven.

De advocaat van Josef B. vergeleek de situatie van het gezin met een klooster. Is dat geestelijke mishandeling?, vroeg hij zich af:

Advocaat: leven kinderen vergelijkbaar met leven in een klooster

De negen kinderen die een rol spelen in de Ruinerwold-zaak (en inmiddels allemaal meerderjarig zijn) konden op een andere locatie meekijken met de zitting. Zij zullen op een later tijdstip worden gehoord door de rechter.

STER reclame