Marco van Basten, met een sjaal van Sporting om zijn nek, rechts Bruno de Carvalho EPA
NOS Voetbal

Van Basten en Rijkaard vochten bij Sporting om één been en de derde...

Luis Figo en Cristiano Ronaldo, de twee grootste Portugese voetballers van de afgelopen dertig jaar, genoten er hun opleiding. Het groen-witte shirt is prachtig, het stadion modern en de historie rijk.

Maar de laatste jaren komt Sporting Portugal, donderdagavond in Eindhoven de tegenstander van PSV in de Europa League, vooral in het nieuws vanwege allerlei opmerkelijke randzaken. Vreemde voorzitters, supporters die eigen spelers aanvallen en de ene trainer die er nog korter zit dan de andere.

En die trainer had ook zomaar Marco van Basten of Frank Rijkaard kunnen heten. Terug naar maart 2011. Marco van Basten heeft tot dan toe een wisselvallige carrière als trainer. Bij zijn eerste klus, het Nederlands elftal, kwalificeert hij zich tweemaal makkelijk voor een eindronde, maar geoogst wordt er tijdens de toernooien niet.

Daarna kiest Van Basten voor Ajax, de club waar hij als speler groot werd. Dat houdt hij nog geen seizoen vol. Na grillige maanden dient hij na een 4-0 nederlaag bij Sparta in mei 2009 zijn ontslag in.

Bebaarde Portugees

Van Basten twijfelt over zijn toekomst als trainer. Is hij er eigenlijk wel goed in, vindt hij het leuk? Omdat hij voor zichzelf nog geen sluitend antwoord heeft op die vraag, wil hij het nog eens proberen. Dan zoekt begin 2011 een Portugees contact met hem.

Bruno de Carvalho is zijn naam. Een zakenman die rijk is geworden in de vastgoedwereld. Hij is kandidaat bij de voorzittersverkiezingen van Sporting, samen met Benfica en FC Porto behorend tot de grootste clubs van het land. De Carvalho wil Sporting aan de eerste landstitel sinds 2002 helpen en denkt dat met Van Basten te kunnen doen.

De Nederlandse coach ziet het wel zitten. De jonge, bebaarde Portugees belooft Van Basten een transferbudget van vijftig miljoen euro (in die tijd nog veel meer geld dan nu) en de twee komen tot een overeenkomst. Wordt De Carvalho voorzitter, dan is Van Basten de nieuwe trainer.

Van Basten en De Carvalho gebroederlijk naast elkaar EPA

Vol trots kondigt De Carvalho het nieuws aan bij zijn achterban. Direct nadat de naam van Van Basten is gevallen, springen de mensen op. Ze klappen in hun handen en beginnen te schreeuwen.

"Met Van Basten gaan we vechten om de titel!", spreekt De Carvalho vol enthousiasme. In de peilingen schiet de zakenman omhoog. Alleen nog even die verkiezingen afwachten en dan is hij de nieuwe voorzitter, denkt hij zelf.

De concurrentie komt voornamelijk van twee mannen. Godinho Lopes, een belangrijke ondernemer in de Portugese bouwsector, is de ene. In tegenstelling tot De Carvalho heeft Lopes nog geen trainer van grote naam die hij aan de fans kan beloven.

Van Basten versus Rijkaard

Zo'n grote naam heeft kandidaat José Dias Ferreira wel. En opmerkelijk genoeg is dat óók een Nederlands voetbalicoon. Hij heeft namelijk Frank Rijkaard, die een halfjaar daarvoor is ontslagen bij Galatasaray, zo ver gekregen om naar de Portugese club te verkassen.

"Sinds ik weg ben uit Turkije hebben meerdere clubs zich gemeld", zegt Rijkaard. "Eigenlijk was het idee om uit te rusten en even niets te doen. Omdat de aanbieding van Sporting pas volgend seizoen ingaat, raakte ik geïnteresseerd. De filosofie van Ferreira boeit me. We denken hetzelfde over voetbal en we willen bouwen aan een nieuw, sterk team."

Frank Rijkaard ANP

Twee van de grootste voetballers uit de Nederlandse geschiedenis die onderdeel zijn van een Portugese voorzitterscampagne en het eigenlijk tegen elkaar opnemen - het is een opmerkelijk gegeven.

Wat de situatie nog pikanter maakt, is dat de trainers in Perry Overeem dezelfde zaakwaarnemer hebben. "Wel een beetje vreemd", erkent Overeem. "Maar uiteindelijk gaat het om de voorzittersverkiezing. Daar hebben ze allebei toch geen invloed op. En als je dan toch moet 'verliezen', dan maar van een goede vriend."

Van Basten wordt alvast gepresenteerd

Het kamp De Carvalho voelt zich ondertussen, gesteund door de peilingen en de verwachtingen bij de fans, al redelijk zeker van de winst. Van Basten komt overgevlogen vanuit Nederland, bezoekt een wedstrijd en wordt al aan het publiek voorgesteld.

Gehuld in een groene trui en met een sjaal van Sporting om zijn nek poseert de voormalig Wereldvoetballer van het Jaar voor de massaal aanwezige pers. Zijn rechterarm hangt onwennig langs zijn lichaam, zijn andere arm slaat hij over de schouder van De Carvalho.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

2011: trainerskandidaat Van Basten poseert met Sporting-sjaal

"Ik ben blij om hier te zijn", spreekt Van Basten. "Leuk om te zien dat er veel enthousiasme is bij het publiek. Het is een erg mooi stadion en een grote club. Hopelijk krijgen we de mogelijkheid om Sporting terug aan de top te brengen."

De trainer heeft ook al een assistent op het oog: Mitchell van der Gaag, die vijf jaar lang in Portugal heeft gevoetbald en zijn trainerscarrière daar is begonnen. "Ik heb Van Basten inmiddels al gesproken", vertelt Van der Gaag.

"Ik kende hem niet persoonlijk, maar hij hoefde zich niet aan me voor te stellen. Ik heb dat voor de zekerheid maar wel even gedaan. Ik ken deze club en het Portugese voetbal en zie deze uitdaging zeker zitten."

Mitchell van der Gaag ANP

Dan is het zaterdag 26 maart 2011. De grote dag. Wie wordt de nieuwe voorzitter van Sporting? Oftewel: wint Van Basten of Rijkaard? Het wordt een slopende nacht in Lissabon. De uitslag laat lang op zich wachten.

Tussen drie en half vier 's nachts komt er een bericht naar buiten. Niet met de uitslag, maar met de zin dat de bekendmaking wordt uitgesteld. Een uur later volgt hetzelfde bericht. De uitslag wordt keer op keer uitgesteld.

Tegen de ochtend zijn alle stemmen geteld. De Carvalho, Van Basten en Van der Gaag zijn klaar om de felicitaties in ontvangst te nemen. Maar tegen alle verwachtingen in, wordt De Carvalho niet gekozen tot nieuwe voorzitter van Sporting.

Hij blijft steken op 36,15 procent van de stemmen. De winnaar krijgt 36,55 procent. Een nipte overwinning dus, maar voor wie? Mag Rijkaard zich dan vanaf volgend seizoen de nieuwe trainer noemen? Het antwoord is nee.

Verrassing

Verrassend genoeg wint Lopes de strijd. Juist, de man die géén trainer had om mee te pronken. De Carvalho is razend na de chaotische verkiezingsnacht. Hij heeft zijn twijfels over Lopes en eist een hertelling.

Die komt er niet, Lopes is voorzitter. Onder zijn leiding blijft een nieuwe landstitel ver weg. In februari 2013 stapt hij (na een periode met zes verschillende trainers) samen met het bestuur op, omdat ze de sportieve en financiële crisis bij de club niet kunnen oplossen.

Zijn opvolger? De Carvalho. De zakenman met de inmiddels stoppeltjesbaard heeft het dan toch voor elkaar. Een groot succes wordt het niet. In juni 2018 kost een nieuwe crisis ook De Carvalho zijn kop. De naam van Van Basten is nooit meer gevallen.

STER reclame