NOS Nieuws Regionaal nieuws

Archief Rotterdamse fotograaf geeft inkijkje in stad die er niet meer is

Een operatie uit 1923 in het Sint Franciscus Gasthuis of de productie van een haargroeimiddel in 1934 door het bedrijf Silvikrin aan de Schiekade in Rotterdam. Het is allemaal vastgelegd door de Rotterdamse fotograaf Frans van Dijk. Het Stadsarchief Rotterdam wist zijn negatieven te bemachtigen en digitaliseerde ze zodat ze online bekeken kunnen worden.

"Deze collectie geeft een heel ander beeld van de stad", vertelt Engelien de Ruijter van Stadsarchief Rotterdam aan RTV Rijnmond. De verzameling die wij hebben bestond voornamelijk uit topografische foto's. Nu krijgen we echt een kijkje in bedrijven, wat het heel bijzonder maakt."

Frans van Dijk (1888-1977) was 12 jaar toen hij zijn eerste echte camera kreeg. Zijn moeder had het toestel bij elkaar gespaard met zeepbonnen. In 1910 begon hij een eigen fotozaak. Hij maakte onder meer foto's van sportwedstrijden en reportages over het katholieke leven voor kerkelijke instanties.

Bedrijfsfotografie

Van Dijk had een voorliefde voor architectuur maar fotografeerde ook veel voor bedrijven. "Dat was voor de oorlog niet heel gebruikelijk", zegt De Ruijter. "Er zijn heel veel bedrijven waar we geen weet van hadden, maar ook bedrijven waar we wel iets van wisten maar waarvan we alleen maar de buitenkant hadden gezien."

De foto's van Van Dijk geven een inkijkje in al die bedrijven van vroeger die er niet meer zijn of onherkenbaar zijn veranderd. Het laboratorium en magazijn van haargroeimiddelenbedrijf Silvikrin bijvoorbeeld. Maar ook Kaufmann's Huidenhandel aan de Westzeedijk (in 1947) en Schoenenwinkel Corbeau aan de West-Kruiskade (in 1926).

Ik denk dat het een heel bescheiden man was, die gewoon gewerkt heeft en dacht dat het vrij normaal was wat hij maakte.

Engelien de Ruijter

De collectie was bijna verdwenen, zegt De Ruijter. "In 1975 besloot Van Dijk zijn hele fotocollectie weg te gooien. Gelukkig kwamen collega's van het gemeentearchief erachter en hebben zij de laatste restanten van zijn collectie aangekocht."

Dat hij de foto's weg wilde doen, zegt volgens De Ruijter veel over Van Dijk. "Ik denk dat het een heel bescheiden man was, die gewoon gewerkt heeft en dacht dat het vrij normaal was wat hij maakte. Wij vinden het wel bijzonder." De collectie is volgens haar bijzonder vanwege de onderwerpen die zijn vastgelegd, de vaardigheid waarmee Van Dijk dat deed en de lange periode waarin hij actief was.

Flinke klus

Nadat de collectie bij het Stadsarchief was beland, lagen de foto's nog jaren op de plank. De collectie bleek slecht gedocumenteerd en het was lastig te achterhalen wanneer foto's gemaakt waren en wat er precies op stond.

Inmiddels zijn alle 5000 glasnegatieven gedigitaliseerd en zo goed mogelijk beschreven. Deze foto's zijn al online terug te vinden. De resterende 2000 celluloidnegatieven volgen later dit jaar.

STER reclame