ANP
NOS Nieuws Binnenland Politiek

Twijfel over biologisch gehalte van producten met bio-label

Voedingsproducten die in winkels als biologisch worden verkocht, zijn dat vaak niet. Toch krijgen ze het wettelijk beschermde 'biologisch'-label, omdat de door het ministerie van Landbouw aangewezen toezichthouder geen sancties oplegt. Dat concludeert RTL Nieuws na bestudering van inspectierapporten en handhavingsbrieven van de toezichthouder Stichting Skal Biocontrole.

Uit de rapporten uit 2017 en 2018 blijkt volgens RTL Nieuws dat 1 op de 10 biologische boeren zich niet aan de regels houdt. Zo troffen de inspecteurs smerige stallen en koeien die niet buiten kwamen. Een boer castreerde zijn kalveren zelf, terwijl dat alleen door een dierenarts mag worden gedaan.

Ook waren er boeren die regels voor het telen van groente en fruit overtraden, bijvoorbeeld doordat ze verboden meststoffen gebruikten of hun teelt met verboden beschermingsmiddelen bespoten.

Een voorraad kazen op een biologische kaasboerderij ANP

"Als een bio-ondernemer de regels overtreedt volgt een sanctie", schrijft toezichthouder Skal op zijn website. Toch blijkt uit het RTL Nieuws-onderzoek dat meerdere bedrijven bijna een jaar lang wegkwamen met dezelfde overtreding. Al die tijd mochten ze hun producten als biologisch blijven verkopen.

Skal-directeur Nicolette Klijn bevestigt dat tegen RTL: "Een biologische ondernemer wordt op meer dan vijftig aspecten beoordeeld. Het is net als je een rapport hebt op school: daar mogen af en toe onvoldoendes tussen zitten en dan ga je nog steeds over".

Een Skal-woordvoerder zegt tegen de NOS dat in 2018 bij vier bedrijven het bio-certificaat is ingetrokken. Twee bedrijven mochten hun producten tijdelijk niet meer als biologisch verkopen. Pas als ze wel aan de regels voldoen, wordt de schorsing opgeheven.

Rode kaart

Toch is het RTL-onderzoek aanleiding voor Skal "om nog eens goed naar onze sancties en hersteltermijnen te kijken". "Misschien moeten we sneller rode kaarten gaan geven", zegt Klijn.

Bij de besluitvorming daarover worden alle betrokken partijen betrokken, ook de consument. "De consument is de belangrijkste stakeholder, want ons toezicht is een publieke taak."

Skal liet de producten niet uit de winkel halen. Biologische producten zijn duurder dan niet-biologische varianten. Als niet-biologische producten als biologisch worden verkocht, betalen consumenten te veel.

Ik baal hier ook van

"Als je biologisch koopt, mag je verwachten dat het biologisch is", zei biologisch boer Joop Wantenaar uit Soest in het NOS Radio 1 Journaal. "Dus als er iets aan de hand is, vind ik het terecht dat dat bekend wordt. Dit is slecht voor het imago. Ik baal hier ook van."

Wantenaar wordt jaarlijks gecontroleerd door Skal. Zelf heeft hij zijn zaakjes altijd op orde. "Er is wel eens een administratief foutje geweest, maar in principe is het altijd goed geweest."

Daarnaast kan er een onaangekondigd bezoek komen. Als er een overtreding is vastgesteld, kan een hercontrole plaatsvinden, die een boer zelf moet betalen.

Schouten: sancties beter benutten

Minister Schouten wijst er in een reactie op dat het ministerie van Landbouw Skal vorig jaar heeft laten evalueren en dat toen al een van de aanbevelingen was om de mogelijkheden voor sancties beter te benutten. "Skal pakt dit op", zegt Schouten.

Ze benadrukt dat consumenten recht hebben op biologische producten die voldoen aan de Europese normen. De minister vindt het goed dat Skal kijkt naar de zwaarte van de sancties en de hersteltermijnen voor ondernemers die herhaaldelijk in de fout gaan.

STER reclame