NPO

Deze websites schenden ongevraagd je privacy

time icon
Geschreven door
Joost Schellevis en Winny de Jong

Honderden websites schenden ongevraagd je privacy, meldde de NOS eerder vandaag. Maar welke sites maken zich daar precies schuldig aan? Hieronder zetten we het op een rij.

Omdat de lijst anders te lang zou zijn, tonen we alleen websites die ten tijde van het onderzoek twee of meer tracking cookies plaatsten, bestandjes die je internetgedrag volgen.

Het onderzoek stamt uit halverwege februari; het kan zijn dat websites inmiddels maatregelen hebben genomen of dat de situatie om andere redenen is gewijzigd.

Welke sites volgen je surfgedrag zonder jouw toestemming

Onder de websites die ongevraagd tracking cookies plaatsten, zijn ook twee politieke partijen, namelijk PvdA en Forum voor Democratie. De PvdA heeft inmiddels actie ondernomen; volgens de partij ging het om een fout en werd de tracking cookie niet daadwerkelijk gebruikt. Forum voor Democratie was niet bereikbaar voor commentaar.

Zorgverzekeraar CZ bevestigt tracking cookies te hebben geplaatst, maar zegt dat dit is gebeurd zonder dat het bedrijf het wist.

Tracking cookies zijn legaal, maar wel pas nadat je toestemming hebt gegeven voor het plaatsen ervan. Anders mag het niet. Maar uit het NOS-onderzoek blijkt dat ruim 1300 websites, van groot tot klein, zich daar niet aan houden: ze plaatsen toch tracking cookies, zonder dat je die hebt kunnen weigeren.

Websites kunnen om verschillende redenen tracking cookies plaatsen. Websites die afhankelijk zijn van advertenties kunnen gepersonaliseerde advertenties tonen. Webwinkels kunnen tracking cookies plaatsen om je vervolgens op andere websites te benaderen met advertenties. Op die manier krijg je bijvoorbeeld op Instagram een advertentie te zien voor schoenen die je hebt bekeken.

Een van de websites die de meeste tracking cookies plaatsten, is die van RTV Rijnmond. Dat ging om een fout, die inmiddels is rechtgezet, laat de omroep weten. Uit een analyse van de tracking cookies die zijn geplaatst, blijkt dat de cookies afkomstig zijn uit de Verenigde Staten tot China. Ook bezoekers van Linda en Lindanieuws worden blootgesteld aan cookies uit verschillende landen: van Maleisiƫ en Japan tot Polen en Rusland.

Tracking cookies op de kaart

Een deel van de websites, zoals Nu.nl en Startpagina, opereert in een grijs gebied en plaatst tracking cookies als je de cookiemelding negeert. Het idee: als je de website blijft gebruiken, ben je blijkbaar akkoord. Maar juristen plaatsen daar kanttekeningen bij. Uiteindelijk zal de rechter zich moeten uitspreken over de vraag of deze praktijk door de beugel kan.

Verantwoording

Voor dit artikel onderzocht de NOS circa 10.000 internetadressen. Daarvan bleken 3237 websites cookies te plaatsen. In 1341 gevallen ging het om tracking cookies.

Met 'tracking cookie' bedoelen we cookies die worden geplaatst vanaf domeinnamen waarvan bekend is dat de domeinen worden gebruikt voor het volgen van het surfgedrag van sitebezoekers. Daaronder vallen ook cookies die pas na het eerste bezoek worden gebruikt voor tracking.

We lieten onze onderzoekscomputer elke website geautomatiseerd tien keer bezoeken. We bewaarden bij elk bezoek de geplaatste cookies, zodat we precies konden reconstrueren welke cookies bij welk bezoek werden geplaatst. Met steekproeven hebben we die werkwijze gecontroleerd.

Vervolgens scheidden we met de hand tracking cookies van cookies die wel mogen worden geplaatst, zoals functionele cookies en analytische cookies. De onderzoeksmethode hebben we vooraf bij twee onafhankelijke experts getoetst.

Het beleid van de NOS is om op de NOS-site niet ongevraagd tracking cookies te plaatsen. Toch is niet compleet uit te sluiten dat er op een enkele webpagina bijvoorbeeld een Youtube-video geƫmbed is; met enkele tracking cookies als gevolg.

Het kinderkanaal Zapp van de NPO serveert wel standaard een tracking cookie van Google. Volgens een woordvoerder van de NPO gaat het om een tijdelijke systeemfout, die erin is geslopen bij een update. De NPO hoopt dat het probleem binnen een week is opgelost. De publieke omroepen zijn eerder op de vingers getikt omdat ze gebruikers uitsloten die geen tracking cookies accepteerden.

STER Reclame