Gouden ridderorde uit 1559 blijkt 60 jaar oude toneelprul

De nep-ridderorde www.collectiegelderland.nl

Een topstuk uit de collectie van het Flipje en Streekmuseum in Tiel blijkt vals. De gouden hanger in de vorm van een ramsvacht stamt niet uit 1559 en behoorde ook niet toe aan de Tielenaar Claes Vijgh.

De ridderorde van het Gulden Vlies is in werkelijkheid een toneelattribuut uit de jaren 50. Bijouterie du Spectacle in Parijs maakte het, van messing. Later is daar een "laagje goudverf uit de hobbywinkel" over gespoten, vertelt directeur Alexandra van Steen.

Sinds maart 2014 hangt de hanger beveiligd in het museum. Het stuk is getaxeerd op 100.000 euro en met de rest meeverzekerd. De bruikleengever heeft de (nep)hanger geregeld aan andere musea uitgeleend voor tentoonstellingen, bevestigt de museumdirecteur. Het voorwerp staat uitputtend beschreven op de site Collectie Gelderland.

Aanslag

De directeur vertrouwde de zaak niet toen zij aanslag tijdens een reguliere inspectie ontdekte op het voorwerp. "Dat kan helemaal niet op een edelmetaal als goud." Ze liet de 'ridderorde' onderzoeken.

Restauratieatelier ArcheoCare vond dat het gewicht van de hanger te laag was voor echt goud. Experts van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed ontdekten welk metaal in werkelijkheid gebruikt was.

Bovendien gaf het stuk een "slordige, bijna amateuristische indruk door gietfouten en -randen, op zijn minst opmerkelijk voor een object met een dergelijke status".

De Orde van het Gulden Vlies werd in 1430 opgericht door Filips de Goede. De hertog van het Bourgondische Rijk haalde hiermee de banden met de adel aan. De orde werd erkend door de paus en geniet pauselijke privileges. In 1985 was koningin Beatrix het eerste vrouwelijke lid van de orde.

Het streekmuseum dacht tot nu toe dat de hanger van de Zoelense kasteelheer Claes Vijgh - getrouwd met een dochter van de Hertog van Gelre - was. Koning Philips zou hem in 1559 dat Gulden Vlies hebben gegeven om zich van zijn loyaliteit te vergewissen.

Keizer Maximiliaan I met het Gulden Vlies, Lucas van Leyden, 1520 Rijksmuseum

Begin jaren 70 vond een student van de Tuinbouwschool Warmonderhof het Gulden Vlies tijdens een wandeling. Omdat dat gebeurde bij de ruïne van het kasteel van Vijgh, nam men aan dat het om zijn sieraad ging. Mogelijk was het verstopt of in de grond gekomen tijdens een brand in 1574.

De broer van de vinder verkocht het via een site aan een Amerikaan, die het in 2013 in bruikleen aan het Flipje en Streekmuseum afstond, schrijft Omroep Gelderland. De burgemeester presenteerde het destijds als een zeldzame vondst: nergens anders in Nederland is een Gulden Vlies te zien.

De hanger en een identiek ander exemplaar van de Parijse sieradenmaker zijn tot eind deze maand te zien in het museum. Verder onderzoek moet duidelijk maken waarom de vergissing niet bij eerder onderzoek is opgemerkt. Of het echte Gulden Vlies van Vijgh nog bestaat en waar het is, is een raadsel.

Dit is een artikel van

STER Reclame