Wilde koffie sterft uit, wat betekent dat voor jouw bakkie?

Arabica-koffiebessen uit Zuidwest Ethiopië Aaron Davis / RBG Kew

Koffie is wereldwijd een van de meest gedronken drankjes. Wat bijna niemand weet is dat we eigenlijk maar twee soorten koffie drinken; de verfijnde Arabica en de wat bittere Robusta. Die komen van twee soorten koffieplanten; Coffea Arabica en Coffea Canephora. Als die planten door bijvoorbeeld een ziekte worden getroffen, dan zou het dagelijkse kopje koffie wel eens tot het verleden kunnen gaan behoren.

Gelukkig bestaan er veel meer soorten koffieplanten, dan de twee die wij drinken. Er zijn wel 124 soorten zogenoemde wilde koffieplanten, maar 60 procent van die wilde nichtjes en neefjes worden met uitsterven bedreigd, schrijven Britse onderzoekers in het blad Science advances.

Koffiebonen van de bedreigde soorten Ambongo en Arabica op Madagascar RGB Kew

"Heel veel natuur gaat verloren door de invloed die wij als mensen op de wereld hebben", zegt Reinout Havinga, hoofd tuin en collectie bij De Hortus in Amsterdam. Bijvoorbeeld omdat die grond nodig is voor landbouw of stedenbouw. "En zo verdwijnen ook een heleboel unieke ecosystemen met elk hun eigen soorten."

"Bij koffie is het ook nog eens zo dat al die wilde verwanten van de koffie die wij drinken, vaak ook planten zijn met maar een heel beperkt verspreidingsgebied. Die komen bijvoorbeeld maar in een bepaald klein gebergte voor of in een bepaald hoekje van het continent. En als daar dan een bos wordt gekapt voor landbouw dan kan het effect heel groot zijn. Dan kan er meteen een hele soort verdwijnen."

Klimaatverandering

En dat is slecht voor de genetische diversiteit van de koffieplant. Deze wilde koffiesoorten zijn namelijk nodig om de meest gebruikte soorten mee te veredelen, nog beter te maken dus. Daardoor worden ze beter bestand tegen het veranderende klimaat met bijvoorbeeld grotere periodes van droogte en ziektes die bepaalde koffierassen kunnen bedreigen. Ook kunnen ze gebruikt worden om de smaak van koffie nog beter maken.

Het Britse onderzoek maakt duidelijk welke soorten het hardste hulp nodig hebben voor de koffie-industrie. "Het zou mooi zijn als de sector die soorten wil beschermen en daarmee ook bijdraagt aan biodiversiteitsbehoud", zegt Havinga. "Nóg mooier zou het zijn als ze zich inzetten om álle wilde neefjes en nichtjes te behouden."

Overzicht van koffiesoorten die met uitsterven worden bedreigd IUCN

STER Reclame