Pensioenonderhandelingen vastgelopen, en nu?

time icon
ANP

Na zeven jaar zijn de onderhandelingen tussen werkgevers en vakbonden over een nieuw pensioenstelsel vastgelopen. Wat betekent dat voor de pensioenen? En hoe moet het nu verder?

"De pensioenen gaan voorlopig in elk geval niet omhoog", zegt economieredacteur Nik Wouters. "Tenminste bij de meeste pensioenfondsen niet, die staan er financieel niet goed genoeg voor."

Wouters denkt zelfs dat het nog waarschijnlijker is dat de pensioenen omlaag gaan. "En dat voelt altijd nog pijnlijker. Het lijkt voor mensen alsof hen iets wordt afgenomen."

Zoals het er nu naar uitziet zullen de meeste pensioenfondsen in 2020, 2021 een korting moeten doorvoeren. Mensen krijgen dan 10 tot 20 euro per maand minder.

Spelregels

Omdat het niet goed gaat met de pensioenfondsen "moet je iets aan de spelregels gaan veranderen", zegt Wouters. "En daar was het pensioenakkoord ook voor bedoeld. Maar dat komt er nu dus voorlopig niet en dus verandert de situatie voorlopig ook niet in het positieve."

Er verandert nu voorlopig ook niks aan de zogeheten doorsneepremie waar veel kritiek op is, zegt Wouters. "En dat vindt eigenlijk niemand fijn."

Wat is de doorsneepremie?

De doorsneepremie houdt in dat werkgevers voor iedere werknemer, ongeacht de leeftijd, hetzelfde percentage aan premie betalen. De kritiek op deze systematiek is dat een euro pensioenpremie voor jonge werknemers - terwijl die langer vaststaat - uiteindelijk evenveel oplevert als die voor hun oudere collega's. Het verschil gaat naar de gepensioneerden.

Dat systeem werkte volgens veel mensen prima in de tijd dat mensen lang hetzelfde werk - bij hetzelfde bedrijf of in dezelfde branche - bleven doen. Het is solidair: je betaalt aanvankelijk mee aan de pensioenen van anderen, maar op een gegeven moment word je zelf ouder en betaalt een ander voor jou.

Inmiddels wordt er anders tegenaan gekeken, omdat mensen niet meer hun leven lang hetzelfde doen. En als ze bijvoorbeeld halverwege hun loopbaan besluiten om voor zichzelf te beginnen, hebben ze aanvankelijk te veel betaald voor hun opgebouwde pensioen.

"Het kabinet zou nu zelf kunnen ingrijpen, dat zou een optie zijn", zegt politiek verslaggever Marleen de Rooy op de vraag wat er nu moet gebeuren. "We hebben dat gisteren aan de premier en de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gevraagd, maar die wilden daarover nog niet speculeren."

Maar het is niet ondenkbaar dat de politiek dat alleen gaat besluiten. In het regeerakkoord van dit kabinet staat met zoveel woorden dat de doorsneepremie moet worden afgeschaft.

"Het pensioenakkoord ging vooral om de aanvullende eisen van de vakbonden, zoals het niet verder verhogen van de AOW-leeftijd. Maar over het aanpassen van de huidige rekenregels en het afschaffen van die doorsneepremie was iedereen het eigenlijk wel eens."

Verkiezingen

Doorschuiven naar een volgend kabinet is volgens De Rooy politiek niet aantrekkelijk. "Ouderen korten op hun pensioen, dat wakkert natuurlijk heel veel onvrede aan: je pakt iets af van mensen waar ze wel hun hele leven voor gewerkt en gespaard hebben. En dat wil het kabinet natuurlijk voorkomen. "

De Rooy wijst erop dat er ook Provinciale Staten- en Eerste Kamerverkiezingen aankomen. "Voor de oppositiepartijen lijkt het mislukken van het akkoord de nieuwe dividendbelasting te worden. Je zag gelijk al dat ze op Twitter zeggen dat het kabinet niet hard genoeg heeft gevochten. Dat geluid van: het kabinet verkiest multinationals boven mensen en daarmee lijkt het klappen van het akkoord het startsein voor de campagnes te worden."

STER Reclame