Extreemrechts in Nederland is 'what you see is what you get'

Dries van Langehove in gesprek met een journalist van de VRT VRT Pano

De Vlaamse jongerenbeweging Schild & Vrienden houdt de gemoederen in België flink bezig. Op het eerste oog lijkt de groep van de 25-jarige Dries van Langenhove te vechten voor het behoud van de Vlaamse identiteit, maar achter de schermen is er veel meer aan de hand.

Gisteravond zond de VRT in het programma Pano een reportage uit waarin het ultrarechtse gedachtegoed van Schild & Vrienden aan het licht kwam. Een journalist kreeg toegang tot een geheime Facebookgroep van Schild & Vrienden en een chatgroep. Daarin werden aan de lopende band racistische, antisemitische en vrouwonvriendelijke berichten gedeeld.

Onderzoeksjournalist Nikki Sterkenburg van weekblad Elsevier doet onderzoek naar extreemrechtse groeperingen. Een situatie zoals Schild & Vrienden is zij in Nederland nog niet tegengekomen, vertelt ze in Nieuws en Co op NPO Radio 1. "In Nederland heb je wel de alt-right-beweging Erkenbrand, maar die zijn heel duidelijk in hun bedoelingen."

Bier drinken en lezingen bijwonen

"What you see is what you get", vertelt Sterkenburg. "Erkenbrand heeft een podcast over hoe je een witte ethnostaat creëert. Ze zijn open over wat ze vinden." Het is volgens haar ook niet echt een actiegroep. "Ze zijn veel meer van het bier drinken en lezingen bijwonen. Misschien als daar ook een Dries van Langenhove opstaat om mensen te mobiliseren, maar daar is nu geen sprake van."

Het venijn zit hem volgens haar in het geniep waarmee Schild & Vrienden te werk gaat. Voor de buitenwereld doet de groep zich voor als een conservatieve beweging die wil dat de Vlaamse normen en waarden behouden blijven. Maar achter de schermen wordt racistisch en antisemitisch gedachtegoed gedeeld.

VRT NWS
@vrtnws
In @vrtpano zie je de twee gezichten van het conservatieve "Schild & Vrienden": een rechtse beweging versus een geheime groep vol racisme, seksisme en wapens. Herbekijk de uitzending en lees meer 👇 ▶️ https://t.co/tH21yRUaen #vrtnws #pano
3 weken geleden

Van Langenhove vroeg in de chatgroep hoe Schild & Vrienden zich het beste naar buiten kon presenteren. "Stel u gematigd op", zegt een lid. Vervolgens suggereert hij om achter de schermen wel het extreemrechtse gedachtegoed uit te dragen. Van Langenhove is het daarmee eens. Als de 25-jarige student ermee geconfronteerd wordt door de reportagemaker ontkent hij alles.

Bitterbalnationalist

Van Langenhove blijkt dit jaar ook meegedaan te hebben aan de zomerschool van Forum voor Democratie. "Dat betekent niet dat er banden zijn tussen die twee clubs", zegt Sterkenburg. "Hetzelfde geldt voor Erkenbrand. Die waren in eerst instantie erg opgetogen over FvD, maar inmiddels is dat anders."

De Nederlandse alt-right-beweging vindt Thierry Baudet een "bitterbalnationalist", zegt ze. "Ze zijn teleurgesteld in hem. Hij zwaait wel met het vlaggetje, maar hij durft de rassenkwestie niet aan te snijden."

Het Renaissance Instituut van Forum voor Democratie zegt in een verklaring dat zij geen weet hadden van waar Van Langenhove zich mee bezighoudt. "Het spreekt voor zich, dat hij niet tot de zomerschool was toegelaten indien de zaken waarvan hij wordt beschuldigd als feiten bij ons bekend waren geweest." De zomerschool zegt de selectieprocedure aan te scherpen.

Voor dergelijke ranzigheden is binnen onze partij geen plaats.

N-VA-leider Bart de Wever

De gevolgen van de VRT-reportage voor leden van de beweging zijn in ieder geval enorm. Justitie heeft een onderzoek ingesteld en Van Langenhove is niet meer welkom op de universiteit van Gent, waar hij studeert.

Ook zijn drie kandidaten die voor de Nieuws-Vlaamse Alliantie zouden meedoen aan de lokale verkiezingen in België geschrapt van de lijst vanwege hun banden met Schild & Vrienden. "Voor dergelijke ranzigheden is binnen onze partij geen plaats", zei N-VA-leider Bart de Wever over de kwestie.

Schild & Vrienden werd in 2017 opgericht door Dries van Langenhove. In eerste instantie was het een Facebookgroep bedoeld om memes te delen, maar al snel werden er ook ook offline bijeenkomsten georganiseerd. Zo verstoorde de groep in maart van dit jaar nog een demonstratie voor een humaner migratiebeleid.

De groep maakt zich hard voor het behoud van de Vlaamse identiteit en vindt dat de traditionele familiewaarden in gevaar zijn. "Als je tegenwoordig een normaal gezin wil stichten, word je een freak genoemd", zei Van Langenhove eerder dit jaar op een bijeenkomst.

De naam Schild & Vrienden is niet geheel toevallig gekozen. Het verwijst naar een strijdkreet die in 1302 werd gebruikt tijdens dec, de opmaat naar de Guldensporenslag. De kreet 'schild en vriend' was bedacht om de vijand te herkennen. Voor de Vlamingen was de uitspraak geen probleem. De Fransen maakten er 'skild en vriend' van.

STER Reclame