Koolmees moet kleur bekennen in cruiseruzie

Het cruiseschip Oasis of the Seas gefotografeerd in Rotterdam in 2014 Flickr | Kees Torn
Geschreven door
Marleen de Rooy
Politiek verslaggever

Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zit met zijn handen in het haar. Door een ruzie met een van de grootste scheepsreders ter wereld moet hij kiezen tussen bescherming van de maritieme industrie en bescherming van het Nederlandse arbeidsrecht.

Al enkele jaren is er achter de schermen een ruzie gaande over een boete die de Arbeidsinspectie (nu Inspectie SZW) heeft opgelegd aan de eigenaar van het grootste cruiseschip ter wereld.

Geen vergunning

De Amerikaanse rederij Royal Caribbean koos vier jaar geleden een droogdok in Rotterdam om zijn pronkstuk, The Oasis of the Seas, een flinke opknapbeurt te geven. Vol trots werd het schip onthaald in de Rotterdamse haven.

Om kosten te besparen, moest de renovatie in twee weken tijd gebeuren. Het personeel regelde de Amerikaanse reder samen met het UWV. Alles verliep in goed overleg en in korte tijd stelde het UWV 1350 tijdelijke werkvergunningen beschikbaar.

Boete

Maar het tij keerde toen de Arbeidsinspectie besloot een kijkje te nemen op het schip. Inspecteurs vonden nog eens 124 mensen, afkomstig uit de Filipijnen, die zonder werkvergunning druk waren met de interne verbouwing van het schip. Ze legden nieuwe vloerbedekkingen, schilderden de hutten en knapten de douches op.

De inspectie legde de Amerikaanse reder een boete op van 992.000 euro op. Royal Caribbean was het niet eens met de boete en tekende bezwaar aan.

Volgens het Amerikaanse bedrijf vallen de Filipijnen niet onder het Nederlandse arbeidsrecht, maar onder het zeevaardersrecht (of maritiem recht), ook al ligt het schip in een Rotterdams dok. Ze maken volgens de Amerikanen immers deel uit van het 'Flying Team', een groep werknemers die de wereld wordt overgevlogen om cruiseschepen van binnen op te knappen.

Onder welk recht vallen de werknemers?

Het schilder- en laswerk aan de buitenkant wordt gedaan door personeel van de scheepswerf Damen Verolme. Die mensen zijn in dienst van de scheepswerf.

Alle renovaties aan de binnenkant van het schip worden gedaan door werknemers van de reder zelf. Die zeevaarders zijn in dienst van de reder, en vliegen de wereld over om cruiseschepen op te knappen. Ze worden Flying Teams genoemd. Over deze groep mensen gaat de boete. Zij knappen hutten op, vervangen tapijten of doen onderhoud aan motoren.

Zodra een schip in een dok ligt, dient rekening te worden gehouden met Nederlandse wetgeving. Zo moet al het buitenlandse personeel een tewerkstellingsvergunning hebben.

Maar in de wet staan twee uitzonderingsbepalingen. De Amerikaanse reder vindt dat mensen van hun Flying Team daaronder vallen. De Inspectie SZW zegt van niet.

De boete is tot op de dag van vandaag nog niet betaald. Ondertussen is er geen cruiseschip meer te vinden in het dok van de Rotterdamse haven.

"Zolang die boete daar ligt, komen de cruiseschepen niet meer naar Nederland, maar kiezen ze liever voor steden als Hamburg", zegt Jan Kees Pilaar, de directeur van scheepswerf Damen Verolme. Hij roept de minister op de boete ongedaan te maken en meer duidelijkheid te geven over de Nederlandse wet.

Arbeidsrecht

De vakbond van varende werknemers Nautilus vindt daarentegen dat de cruise-industrie zich gewoon moet houden aan de regels. "Ja, de industrie moet groeien", zegt Sascha Meijer. "Maar niet over de rug van kwetsbare werknemers." Koolmees is als minister van Sociale Zaken verplicht om op te komen voor de rechten van werknemers, zegt de vakbond. "Wij zijn een land waar sociale bescherming en arbeidsrechten hoog in het vaandel staan. En daar moeten wij ons met z'n allen hard voor maken."

Deze week zal Koolmees beslissen of de boete op tafel blijft of niet. Daarnaast moet hij besluiten hoe de wetgeving voor toekomstige gevallen helder wordt.

STER Reclame