Bestuur D66 wil meer democratische vernieuwing

D66-congres maart 2018 ANP

Het bestuur van D66 wil de lokale, landelijke en Europese democratie veranderen. Het doel is burgers vooraf en achteraf meer te betrekken bij politieke keuzes in gemeenten, de Tweede Kamer en 'Europa'.

Een van de middelen is een nieuw stembiljet. Kiezers die geen voorkeur hebben voor een kandidaat, kunnen daarop het vakje voor de partijnaam rood maken. Alleen wie echt voor een bepaalde kandidaat wil stemmen, maakt het hokje voor die kandidaat rood. Dit moet burgers meer invloed geven op wie er volksvertegenwoordiger worden en het moet de 'fractiediscipline' doorbreken doordat er meer Kamerleden 'op eigen kracht' zijn gekozen.

Voorbeeld stembiljet D66

Ministers, staatssecretarissen en de vicepresident van de Raad van State moeten voordat zij worden benoemd eerst verschijnen bij een openbare hoorzitting met de Tweede Kamer. "Dit versterkt de democratische controle en versterkt het mandaat van de persoon in kwestie", zegt het partijbestuur.

Ook moeten er burgerfora worden ingesteld die op verzoek van de Tweede Kamer of het kabinet advies uitbrengen over actuele politieke thema's. De burgers die aan een forum meedoen worden via loting aangewezen. En via een in te voeren burgerrecht op amendement moeten groepen burgers zelf voorstellen kunnen indienen in de Tweede Kamer voor nieuwe wetten of verandering van wetten.

Algoritme-waakhond

Een opvallend voorstel van D66 is het instellen van een algoritme-waakhond. Bij steeds meer gemeenten en ministeries worden besluiten voorbereid op basis van de analyse van grote hoeveelheden data verkregen via internet. Maar de herkomst van die data is niet duidelijk of te controleren.

"Algoritmen mogen niet functioneren als een ondemocratische black box waar een oordeel of beslissing uit komt rollen, zonder dat men na kan gaan welke afwegingen zijn gemaakt," zegt het D66-bestuur. De algoritme-waakhond moet toezien "op transparante en eerlijke toepassing van algoritmen".

Bepaalde oude wensen, die de partij nog wel heeft maar op dit moment niet haalbaar acht, staan niet op het lijstje. "We willen bijvoorbeeld nog steeds de Eerste Kamer afschaffen, constitutionele toetsing invoeren en de minister-president
direct verkiezen, maar die voorstellen staan niet in deze resolutie", legt het bestuur uit.

De gekozen burgemeester en het bindend correctief referendum staan er wel in. Met deze "noodrem" zoals het D66-bestuur het referendum noemt, kunnen burgers besluiten van de Tweede Kamer terugdraaien. Er moeten dan wel meer mensen tegen het besluit stemmen dan de helft plus een van het aantal kiezers dat bij de Tweede Kamerverkiezingen kwam stemmen.

De D66-leden stemmen op 6 oktober op het partijcongres over de plannen van het bestuur.

STER Reclame