In 334 gemeenten domineren mannen de kieslijsten, in één gemeente niet

Aangepast
NOS
Geschreven door
Ben Meindertsma, Hugo van der Parre en Winny de Jong
Researchredacteuren

Vrouwen zijn nog altijd sterk in de minderheid in de lokale politiek. Afgaand op de kandidatenlijsten gaat daar deze verkiezingen ook niet veel verandering in komen, want van alle kandidaten is slechts drie op de tien vrouw. Dat blijkt uit een analyse van de lijsten in de 335 gemeenten waar volgende week verkiezingen zijn, gedaan door de NOS.

Er is in Nederland geen enkele gemeente met meer vrouwen dan mannen op de kieslijst. Wel is er één gemeente die erin slaagt net zoveel vrouwen als mannen te hebben: Heemstede. In die Noord-Hollandse plaats houden 49 vrouwen en 49 mannen elkaar in evenwicht.

Maar ook in Heemstede is nog wel wat te winnen, want er zijn vier mannelijke lijsttrekkers tegen twee vrouwen. Alleen Heemsteeds Burger Belang en de VVD hebben een vrouw op de eerste plaats. D66, GroenLinks, PvdA en CDA kozen voor een man.

De top-5 wat betreft vrouwen op de lijst:

  • Heemstede: 50 procent
  • Ouder-Amstel: 46 procent
  • Doesburg: 46 procent
  • Utrechtse Heuvelrug: 44 procent
  • Blaricum: 42 procent

De onderkant van de ranglijst wordt gedomineerd door biblebelt-gemeenten als Urk, Renswoude, Alblasserdam, Staphorst, Woudenberg en Oldebroek, met 15 a 16 procent vrouwen. Toch worden deze protestantse gemeenten nog 'verslagen' door het Brabantse - van oudsher katholieke - dorp Haaren. Van de 73 kandidaten zijn er slechts tien vrouw, een schamele 14 procent.

Bekijk de verhoudingen op de kieslijst in jouw gemeente

Limburg en Zeeland hebben gemiddeld slechts 28 procent vrouwen op de kandidatenlijsten, het minst van alle provincies. Noord-Brabant doet het met 29 procent nauwelijks beter.

Groningen en Noord-Holland scoren het beste: 33 procent van de kandidaten is vrouw. Maar anders gezegd: ook daar staan tegenover een vrouwelijke kandidaat nog altijd twee mannelijke.

En de partijen dan?

De Partij voor de Dieren is de enige landelijke partij die meer vrouwen dan mannen op de lijsten heeft: 78 van de 152 kandidaten zijn vrouw, dat is 55 procent. De lokale partijen doen het met gemiddeld 31 procent vrouwen.

Het verbaast wellicht niet dat de SGP met slechts zes vrouwen onderaan bungelt. Opmerkelijker is dat de jonge partij Forum voor Democratie een na laatste is. Forum doet alleen in Amsterdam mee, maar slechts drie van de achttien kandidaten zijn vrouw. Onder wie dan wel weer lijsttrekker Annabel Nanninga.

NOS

Als we inzoomen op de lijsttrekkers of op de top-5 van elke lijst komt hetzelfde beeld naar voren: de linkse partijen hebben, onder aanvoering van de Partij voor de Dieren, de meeste vrouwen in de top. Bij de rechtse partijen is de top van de kandidatenlijsten voor 80 procent of meer gevuld met mannen.

De landelijke partijleiders hebben wel een verklaring voor de cijfers, al geven ze toe dat ze er niet tevreden mee zijn:

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

'Mannen zijn misschien wat botter in het opgeven van hun avonden'

En hoe zit het met de sekseverdeling in de huidige gemeenteraden?

  • Van de huidige gemeenteraadsleden is 28 procent vrouw (in de Tweede Kamer is het 38 procent)
  • Boxtel en Blaricum zijn de enige gemeenten met meer vrouwen dan mannen in de raad
  • Alblasserdam en Hardinxveld-Giessendam hebben geen enkele vrouw in de raad
  • Limburg heeft van alle provincies met 23 procent de minste vrouwelijke raadsleden
  • GroenLinks heeft met 38 procent het hoogste aandeel vrouwen in gemeenteraden

Bron: rapport 'Vrouwenstemmen in de Raad' van kennisinstituut Atria

Verantwoording

De NOS verzamelde in samenwerking met de Open State Foundation en databedrijf Local Focus alle kandidatenlijsten van de 335 gemeenten die gemeenteraadsverkiezingen houden. Bij 91 procent van de kandidaten is aangegeven of de kandidaat man of vrouw is. Onze analyse is gebaseerd op deze 91 procent.